Staalmeesterslaanbrug

De Ringweg-West, van 1956 tot 2016 Einsteinweg genoemd, is een weg in Amsterdam en vormt een onderdeel van de rijksweg A10. In 1956 werd voor het eerste deel van deze weg de naam Einsteinweg vastgesteld, naar Albert Einstein (1879-1955), vermaard Amerikaans natuurkundige van Duitse geboorte. De weg loopt door de (voormalige) stadsdelen Westpoort, Bos en Lommer en Slotervaart/Overtoomse Veld, sinds 1 mei 2010 door Amsterdam-West en Amsterdam Nieuw-West. Het gedeelte van de Ringweg om Amsterdam dat de naam Einsteinweg droeg loopt van de Coentunnel tot aan het knooppunt De Nieuwe Meer. Het eerste deel van de weg werd voor het verkeer opengesteld in juni 1966 bij de opening van de Coentunnel en liep tot het Bos en Lommerplein. De Multatuliweg, die liep van het Bos en Lommerplein naar de Haarlemmerweg, werd bij het begin van de aanleg opgebroken om ruimte voor de aanleg van de Einsteinweg te maken. In verschillende fasen werd de weg verder doorgetrokken, in 1969 tot de Jan van Galenstraat, in 1972 tot de Cornelis Lelylaan en in 1975 tot De Nieuwe Meer. Hierbij werden ongelijkvloerse kruisingen met afslagen aangelegd bij de Nieuwe Hemweg (s101), Basisweg (s102), Haarlemmerweg (s103), Bos en Lommerweg (s104), Jan van Galenstraat (s105), Cornelis Lelylaan (s106) en Henk Sneevlietweg (s107). Op een aantal plaatsen, met name in de buurt van het Bos en Lommerplein, staan woningen zeer dicht langs de Einsteinweg. Dit komt doordat de weg in 1939 als stadsstraat (Multatuliweg) was ontworpen en pas in de jaren zestig werd vervangen door een autosnelweg. De vreemde doorsnijding van de Delflandpleinbuurt is hierdoor ook te verklaren. Op een deel van het tracé van deze weg was oorspronkelijk vanaf de Erasmusgracht tot aan de Slotervaart een noord-zuid lopende gracht gepland. Daarom staan de huizen ten noorden van de Jan van Galenstraat aan de James Ross-kade in plaats van -straat. De woningen die nu dicht langs de weg staan hebben veel last van verkeerslawaai en luchtvervuiling. Bij het Bos en Lommerplein is de weg in 2003 overkluisd met kantoren, waardoor deze vanaf de Bos en Lommerweg niet meer zichtbaar is. In de zomer van 2001 vond groot onderhoud plaats, toen werden ook hoge geluidsschermen geplaatst. Ook in de zomer van 2017 was de weg in de zomer een aantal weken afgesloten voor groot onderhoud, waarna deze weer circa 15 jaar mee kan. Op 13 december 2016 besloot de gemeente Amsterdam, op verzoek van wegbeheerder Rijkswaterstaat, om de naam Einsteinweg te vervangen door Ringweg-West, dit in lijn met de andere delen van de A10 die al sinds 1975 officieel Ringweg-Noord, -Oost en -Zuid heten.

Tussen twee aaneengebouwde voormalige kantoorgebouwen uit 1972 aan de Staalmeesterslaan en de Jan Evertsenstraat in Amsterdam staat een titelloos kunstwerk. Het is een geometrisch plastiek ontworpen door Margot Zanstra. Haar man Piet Zanstra ontwierp de twee betonnen massief aandoende gebouwen. Tussen de gebouwonderdelen (een hoogbouw en een laagbouw) was een gezamenlijke entree. Toen het complex rond 2012 een andere bestemming kreeg werd die entree verwijderd en kwamen er twee afzonderlijke ingangen. Het kunstwerk moest daarop verplaatst worden; de landschapsarchitect betrokken bij de herinrichting wilde het beeld voor de plek behouden. In de gebouwen zijn nu een hotel en een hotelschool gevestigd. Het beeld is typisch voor Zanstra’s werk in dat het van alle kanten een ander beeld geeft. Sommigen zien een gelijkenis met het Sibeliusmonument in Helsinki van Eila Hiltunen.

De Piet Mondriaanbrug (brug 147P) is een kunstwerk in Amsterdam-Nieuw West. Het viaduct, geheel van beton, is gelegen in de Ringweg Amsterdam. Het overspant de verbinding voor voetgangers en fietsers tussen de Staalmeesterslaan en Rembrandtpark aan de oost kant en de Piet Mondriaanstraat aan de westkant. Ze werd tussen 1969 en 1972 gebouwd in verband met de aanleg van de Ringweg-West (Einsteinweg) vanaf de Jan van Galenstraat zuidwaarts tot aan de Cornelis Lelylaan Op 27 juni 1972 werden de viaducten van de Einsteinweg op het traject Jan van Galenstraat - Cornelis Lelylaan geopend. Vrijwel direct na de aanleg kwamen er klachten omtrent geluidsoverlast van het almaar drukker wordende verkeer op de Ringweg. Het duurde echter nog een flink aantal jaren voordat de viaducten en de ringweg werden voorzien van geluidsschermen. Die geluidsschermen op zich moesten weer beveiligd worden tegen invliegende vogels door middel van het plaatsen van zwarte Andreaskruizen. De viaducten gingen vanaf 1972 naamloos door het leven met het nummer 147P hetgeen verwijst naar een brug in Amsterdam in beheer bij het rijk of provincie, in dit geval het rijk. Amsterdam vernoemde op 8 december 2017 (bijna) alle viaducten in de Ringweg, om een betere plaatsaanduiding te krijgen. Op die datum werd de nieuwe naam Piet Mondriaanbrug opgenomen in de Basisadministratie Adressen en Gebouwen (BAG). Het bouwwerk werd daarbij vernoemd naar de Piet Mondriaanstraat, die op haar beurt is vernoemd naar de kunstenaar Piet Mondriaan.

De Staalmeesterslaan is een laan in Amsterdam-West. De straat is op 14 oktober 1964 vernoemd naar het schilderij De staalmeesters van Rembrandt van Rijn.

Brug 658 is een vaste brug in Amsterdam-West. Ze is gelegen over een waterweg die parallel loopt aan de noordzijde van de Jan Evertsenstraat in het deel tussen het Mercatorplein en de Jan Tooropstraat. De brug geeft toegang tot de Admiraal Helfrichstraat en indirect ook aan de Dr. Jan van Breemenstraat. De brug is gebouwd voor de verbinding tussen Jan Evertsenstraat en Jan van Galenstraat. Op dat terrein zou enige jaren later het Dr. Jan van Breemeninstituut worden neergezet, een centrum ter behandeling van reuma. De betonnen brug dateert van 1961. Tijdens de bouw werd een van de arbeiders getroffen door een hartstilstand en overleed. De bouw kon onmiddellijk voortgezet worden toen bleek dat het ongeval geen bedrijfsongeval was. In die jaren kwamen ontwerpen voor bruggen van de Dienst der Publieke Werken, mede te herkennen aan de grove basaltstenen opvulling in de ruimte in de landhoofden naar de pijlers toe.

Het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis is een voormalig christelijk ziekenhuis in Amsterdam Nieuw-West. Het ziekenhuis ontstond uit een fusie tussen het Sint Lucas Ziekenhuis en het Andreas Ziekenhuis op 1 januari 1996. Deze beide voorlopers van het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis hebben elk een lange geschiedenis. Op 1 maart 2013 fuseerde het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis in bestuurlijk opzicht met het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG) in Amsterdam-Oost. De namen van de beide ziekenhuizen bleven hetzelfde en ook de meeste afdelingen bleven intact tot 2015 toen het Sint Lucas Andreas werd hernoemd tot OLVG, locatie West en het bestaande Onze Lieve Vrouwe Gasthuis tot OLVG, locatie Oost. Het gecombineerde ziekenhuis is nu het grootste in Amsterdam.

De Postjeswegbrug (brug 148P) is een kunstwerk in Amsterdam-Nieuw West. Het viaduct, geheel van beton, is gelegen in de Ringweg Amsterdam. Het overspant de Postjesweg. Ten oosten van het viaduct doorsnijdt die weg het Rembrandtpark, ten westen van het viaduct staat een wijk met hofjesachtige flats met daartussen de Calvariekerk als gemeentelijk monument. Ze werd vanaf tussen 1969 en 1972 gebouwd in verband met de aanleg van de Ringweg-West (Einsteinweg) vanaf de Jan van Galenstraat zuidwaarts tot aan de Cornelis Lelylaan Het viaduct werd aangelegd in een woestenij. Een aantal jaren daarvoor werd het dijklichaam voor de verhoogde ringweg aangelegd en het Rembrandtpark gepland. Dat park zou pas vanaf 1970 haar definitieve indeling krijgen. Op 27 juni 1972 werd de Ringweg-West op het traject Jan van Galenstraat - Cornelis Lelylaan geopend. Vrijwel direct na de aanleg kwamen er klachten omtrent geluidsoverlast van het almaar drukker wordende verkeer op de ringweg. Het duurde echter nog een flink aantal jaren voordat het viaduct en de ringweg werden voorzien van geluidsschermen. De overspanning van het bestaande viaduct kon dat (kennelijk) niet dragen en zo kregen die schermen losstaande pijlers. In die pijlers is de naam Postjesweg uitgespaard. De viaducten gingen vanaf 1972 naamloos door het leven met het nummer 147P hetgeen verwijst naar een brug in Amsterdam in beheer bij het rijk of provincie, in dit geval het rijk. Amsterdam vernoemde op 8 december 2017 (bijna) alle viaducten in de ringweg, om een betere plaatsaanduiding te krijgen. Op die datum werd de nieuwe naam Piet Mondriaanbrug opgenomen in de Basisadministratie Adressen en Gebouwen (BAG). Het bouwwerk werd daarbij vernoemd naar de Postjesweg en Postjeswetering, een postje was een vroegere benaming voor bruggetje.

De vlam is een artistiek kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het beeld werd ontworpen door kunstenares Edith ten Kate (1917-1995), die het ontwierp voor het Andreas Ziekenhuis. Het door A. Binder Bronsgieterij gemaakte beeld zou volgens kenners te categoriseren zijn als organisch abstract. Diezelfde kenners zagen in het beeld een waakvlam, ten teken van de altijd waakzame verplegers, verpleegsters en andere zorgverleners. Het ziekenhuis werd in 2005 gesloopt, maar de kunst bleef deels behouden. Zo ook deze vlam, die net als de medisch afdelingen verhuisde naar het Lucasziekenhuis, dat op haar beurt in 2013 opging in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG West). De vlam kwam vervolgens te staan aan de zuidkant van de bebouwing. Het beeld is op de sokkel voorzien van een infoplaatje; de kunstenaar heeft het in het voetstuk ondertekend; de naam van de gieterij is daar ook te vinden.

De Aansluiting Amsterdam-Geuzenveld is een verkeersknooppunt gelegen op brug 134P in Amsterdam Nieuw-West. Ze stond vroeger bekend als afslag S105. Het verkeersknooppunt in de vorm van een Haarlemmermeeraansluiting verwerkt de onderlinge verkeersstromen tussen de Rijksweg 10 (ook wel ringweg Amsterdam) en de Jan van Galenstraat (ook wel Stadsroute 105). De Jan van Galenstraat is de aan/afvoerweg van en naar Amsterdam Geuzenveld (richting stad uit) en De Baarsjes (richting stad in). De bouw vond plaats in 2 fases in de periode eind 1967 tot en met 1969, waarbij de Jan van Galenstraat hier omhoog werd gebracht, toen het gedeelte Ringweg West tussen het Bos en Lommerplein en Jan van Galenstraat werd geopend. Het knooppunt werd toen deels in gebruik genomen (alleen aan de noordkant). Het gehele stelsel kreeg haar opening in 1972, toen ook het gedeelte van de ringweg naar de Cornelis Lelylaan geopend werd. Er werd besloten de rijksweg onder de Jan van Galenstraat door te laten kruizen. Dat bracht problemen met zich mee. Vanuit het noorden daalt de ringweg omdat ze net van de Erasmusgrachtbrug komt (een brug over de Erasmusgracht) en even later weer moet klimmen om via de Jan Evertsenbrug over de Jan Evertsenstraat te klimmen. Ze ligt als het ware in een dal (rijksweg) tussen omringende heuvels (Jan van Galenstraat). Ten zuidwesten van het complex staat het OLVG West, het voormalige Sint Lucas Andreas Ziekenhuis. Ten noordwesten is rond 2011 de woonwijk Laan van Spartaan inclusief soortvelden aangelegd. Ten noordoosten ligt een relatief oude woonwijk, de Robert Scottbuurt met woninkjes van Johannes Martinus van Hardeveld. Ten zuidoosten staat een hoogbouwkantoor in 2018 in gebruik bij de gemeente Amsterdam en laagbouw van het Reumacentrum. In het complex is nog brug 466 verwerkt, een doorgaande weg in het verlengde van de James Rosskade voor voetgangers en fietsers onder de Jan van Galenstraat door. De brug kwam voor rekening van Rijkswaterstaat, die ook met ontwerp kwam. Amsterdam moest echter zelf bijdragen aan de inrichting van de omgeving; hetgeen destijds op 3,5 miljoen gulden werd geschat. Dat er gewerkt werd met gesplitste rekeningen is terug te vinden in de leuningen; de leuningen op de brug van de rondweg verschillen aanmerkelijk met de leuningen boven de gemeentebrug 466.

Brug 466 is een kunstwerk in Amsterdam-West. Alhoewel genummerd als brug is het een viaduct en/of tunnel afhankelijk van het standpunt. Het viaduct is gelegen in het westen van de Jan van Galenstraat vlak voordat die de Ringweg Amsterdam (A10) / Einsteinweg kruist. Het is de noord-zuidverbinding tussen de James Rosskade en Dr. Jan van Breemenstraat. De kruising was hier lang gelijkvloers. Door de aanleg van de ringweg, de nieuwe verbinding tussen de Haagseweg en Coentunnelweg, was een ongelijkvloerse kruising noodzakelijk. Volgens het ontwerp van Rijkswaterstaat werd de Jan van Galenstraat over de Ringweg gelegd. Hierdoor kreeg het stuk Jan van Galenstraat tussen de Robert Scottstraat en Jan Tooropstraat te maken met een verhoging in de vorm van een talud. Dit had weer tot gevolg dat de James Rosskade naar het zuiden toe dood zou lopen op dat talud. Voor voetgangers en fietsers werd een tunnel geïntegreerd in het complex van viaducten. Zo kon er een verbinding gehandhaafd worden tussen het gebied ten noorden van de Jan van Galenstraat en het even zuidelijker gelegen Rembrandtpark zonder dat dat langzaam verkeer de Jan van Galenstraat moest oversteken. Eind 1967 begon men met de aanleg van het complex, in eerste instantie voor de relatief korte verlenging van de Einsteinweg tussen Bos en Lommerplein en Jan van Galenstraat. De kruising (brug 134P) werd in haar geheel geopend in 1972 toen ook het stuk Einsteinweg tot aan de Cornelis Lelylaan werd geopend. Brug 466 is rond 1971 opgeleverd.

Signs of Mokum is een muurschildering in Amsterdam-West. De meterslange muurschildering is aangebracht op een blinde muur van de Mercator Speeltuin aan het Orteliuspad op de scheidslijn van Oud-West en Nieuw West. Het enorme schilderij grijpt terug op Amsterdam (Mokum) in de Gouden Eeuw met al haar rijkdom als gevolg van de scheepvaart. Het werd aangebracht in het kader van het Kosmopolite Art Tour Festival in 2013 en werd financieel ondersteund door Het Scheepvaartmuseum, Amsterdam. Op een van der onderdelen van het schilderij is het Wapen van Amsterdam te zien op de spiegel van een schip met de wapenleus "Heldhaftig, vastberaden en barmhartig" op een lint met daarboven de drie Andreaskruizen. De namen van de kunstenaars zijn linksboven van het kunstwerk vermeld.

Erotica is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De kunstenaar Erwin de Vries kreeg van de gemeente Amsterdam rond 1971 de opdracht een sculptuur te maken voor plaatsing in een plantsoen tussen de Jan Tooropstraat en de achterzijde van laagbouwflats aan de Jan Voermanstraat. De Vries kwam met een aluminium beeld van vijf meter lengte en twee meter hoogte, dat in verband met de benodigde stevigheid intern voorzien moest worden van een stalen versterking. Erotica is een eerbetoon van De Vries aan de erotiek, een intensieve levensdrang die in zijn ogen het belangrijkste is in het leven. Het beeld zou oorspronkelijk 30.000 gulden kosten, maar vanwege de versterking en het glanzend maken van het aluminium liep die prijs verder op. De Vries liet in juni 1972 vanuit Paranam Suriname 500 kilo Lingotaluminium overkomen Het beeld werd gemaakt aan de hand van een handzamer model dat op een eettafel past. In het onderstuk is "Erwin 1972" uitgespaard. Het beeld werd uiteindelijk op 27 november 1973 onthuld door minister van Volkshuisvesting Hans Gruijters.