Signs of Mokum

Brug 658 is een vaste brug in Amsterdam-West. Ze is gelegen over een waterweg die parallel loopt aan de noordzijde van de Jan Evertsenstraat in het deel tussen het Mercatorplein en de Jan Tooropstraat. De brug geeft toegang tot de Admiraal Helfrichstraat en indirect ook aan de Dr. Jan van Breemenstraat. De brug is gebouwd voor de verbinding tussen Jan Evertsenstraat en Jan van Galenstraat. Op dat terrein zou enige jaren later het Dr. Jan van Breemeninstituut worden neergezet, een centrum ter behandeling van reuma. De betonnen brug dateert van 1961. Tijdens de bouw werd een van de arbeiders getroffen door een hartstilstand en overleed. De bouw kon onmiddellijk voortgezet worden toen bleek dat het ongeval geen bedrijfsongeval was. In die jaren kwamen ontwerpen voor bruggen van de Dienst der Publieke Werken, mede te herkennen aan de grove basaltstenen opvulling in de ruimte in de landhoofden naar de pijlers toe.

Brug 659 is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West. Zij is gelegen in de Jan Evertsenstraat en overspant het Rembrandtpark. De brug werd aangelegd in een woestenij. Het park was wel al vanaf 1958 gepland, maar het zou nog tot begin jaren zeventig duren voordat het ingericht werd. Het park was al een speelterrein voor kinderen met uitgesleten wandel- en fietspaden, van organisatie was echter nog geen sprake. In de nazomer van 1966 begon de Dienst de Publieke Werken toch al aan een toekomstbeeld. In het zand werd gebouwd aan Brug 659. Nadat de rijweg van de Jan Evertsenstraat naar het zuiden verplaatst was, kon begonnen worden met de fundering en even later met de betonnen overspanning. In september 1966 had men het idee dat er in november al over de brug, die ook dan nog in het zand lang, gereden kon worden, zodat de straat weer recht (eigenlijk in een kromming) lag in haar route tussen Mercatorplein en de Sloterplas. Bij de inrichting van het park werd het viaduct uitgegraven, waarbij er onder de overspanning een voet- en fietspad werd aangelegd, alsmede een waterweg, zodat het kunstwerk zowel een brug als viaduct werd. Het is tevens een toegang tot het park via diverse trappen. Het stuk waterweg is hier nog kaarsrecht, maar kronkelt vervolgens door het park. Zij blijft in verband met een ander waterpeil gescheiden van de Postjeswetering met wie zij pas bij de schutsluis Westlandgrachtschutsluis samenkomt. Conform de andere ontwerpen van de Dienst der Publieke Werken is de brug uitgevoerd in wit beton, leuningen zijn donkerblauw. Opvallend aan de brug zijn toegepaste reliëfs in het beton en de kubistisch gemodelleerde leuningen, die tussen het beton geplaatst zijn zowel op de overspanning als bij de onderdoorgang. Na oplevering zijn er nauwelijks werkzaamheden aan de brug verricht. Een groot werk was wel de aanleg van tramrails in 1989 voor de zuidwaartse verplaatsing en verkorting van de tramverbinding naar Geuzenveld. Het traject genaamd "de 3 Jannen" kwam op 18 september 1989 voor tramlijn 13 in gebruik. Buslijn 19 die vanaf het begin over de brug heen gereden had verdween toen. Ten noordwesten van het viaduct staat een elektriciteitshuisje, waarvan het dak versierd is door het kunstwerk Wolk van Han Schuil.

Wolk is een artistiek kunstwerk in Amsterdam-West. Het is een creatie van Han Schuil uit 2003. De titel is gegeven door de gemeente Amsterdam; de kunstenaar gaf tot 2008 zijn werk geen titels, aldus Het Parool (22 juli 2020). De opdracht voor het beeld kwam van het Amsterdams Fonds voor de Kunsten, daarbij werd wel over "wolk" gesproken en Schuil hanteerde dat dan ook als werktitel. Het moest een kunstwerk worden als markeringspunt tussen De Baarsjes en het Rembrandtpark. Bij een latere controle bleek de werktitel omgezet te zijn in een “definitieve” titel. Schuil meldde in 2020 dat hij tijdens het maken meer geïnspireerd werd door een boksbeugel. Bij de keus voor plaatsing van het werk, viel het oog van de kunstenaar op een transformatorhuisje in het park, dat staat in de hoek van de Jan Evertsenstraat en de Orteliuskade. Hij zag in dat huisje een geschikte sokkel voor zijn beeld. Tegelijkertijd dacht hij, dat de gemeente daar nooit mee akkoord zou gaan, maar tot zijn verrassing kwam er toestemming. Het kunstwerk is goed te zien vanaf de brug 659 die vlak langs het beeld voert. Het rechthoekig object meet ongeveer zes bij negen meter en is verdeeld in vier vlakken die de kleuren geel en zwart meekregen en heeft een scherpe vorm. De kunstenaar meldde in 2020 via terugblik dat hij toen verslaafd was aan contrasterende kleuren. In het bijna tweedimensionale werk zijn gaten uitgespaard. Het kunstwerk is daarbij oplopend geplaatst, hetgeen op bezwaren stuitte van mensen wonende aan de Orteliuskade, die tegen de (lege) achterkant van het kunstwerk aangekeken. Dit werd verholpen door hogere beplanting te plaatsen tussen de "kade" (de Orteliuskade loopt niet langs een waterweg) en het kunstwerk. Han Schuil beschouwde zichzelf niet als schilder en beeldhouwer; hij noemde het een openluchtschilderij. Een eerder uitgegeven Het Parool omschreef het bij een latere expositie van de kunstenaar als het resultaat van een explosie.

Zwaan is een kunstwerk geplaatst in het Rembrandtpark. Het ontwerp van het dier kwam van de scholiere Esther Oude Ophuis middels een 3d-schetsontwerp, met uitvoering door kunstenaar Piet van der Kar. Het werd in 2014 vervaardigd in het kader van een wedstrijd voor de Art-Zuid-Junior-kunstroute. Dat leverde 160 ontwerpen op. Uit die verzameling werden er twintig omgezet in daadwerkelijke voorwerpen en ze werden geplaatst in het Vondelpark, dat in 2014 honderdvijftig jaar bestond. De zwaan is geïnspireerd op het schilderij De bedreigde zwaan van Jan Asselijn dat in het Rijksmuseum hangt. In april 2018 werd de zwaan verplaatst naar het Rembrandtpark. Sindsdien dobbert ze rond in een soort vijver in de waterweg die het park van noord naar zuid doorsnijdt. Ze is aan te treffen ten zuiden van brug 659 in de Jan Evertsenstraat. Het beeld heeft geen vaste opstelling, ze drijft met de stroming mee.

De Watermuur Rembrandtpark is een combinatie van een fontein en kunst in de openbare ruimte, Amsterdam-West. Het plaatsen van de watermuur was onderdeel van een langdurige renovatie (2017-2031) van het Rembrandtpark, dat om de zoveel jaar aangepakt moet worden vanwege verzakkingen. De kleine waterval ontstaat binnen brug 659 in de Jan Evertsenstraat van waaruit het water op een plateau stroomt en vervolgens wegzakt naar een bassin om terug te stromen richting de muur. Plannen waren er in 2017, de uitvoering moest wachten tot 2020. Het ontwerp kwam van Lobke Alkemade en Quirijn Verhoog; uitwerking van Rots Maatwerk; zowel Alkemade als Rots maatwerk waren eerder actief in Amsterdam.

De potkachel is een artistiek kunstwerk in Amsterdam-West. Het staat in de middelberm aan het eind van de Jan van Galenstraat alwaar de helling begint met haar kruising met de A10, de rondweg rond Amsterdam. Het kunstvoorwerp in de vorm van een reusachtige potkachel werd op initiatief van buurtbewoners geplaatst, zij vonden de reclameborden die hier voorheen stonden geen goede entree van de buurt. Het kunstwerk werd op 23 april 2010 onthuld. Het duurde vijf jaar voordat het traject initiatief, geld, plaatsing compleet was. Zelfs Ella Vogelaar, destijds Minister voor Wonen, Wijken en Integratie en naamgever van de vogelaarwijken, moesten geld bijleggen. De initiatiefnemers wilden een beeld dat het thuisgevoel en huiselijkheid weergaf, als zij van de rondweg hun wijk binnentraden. Als inspiratiebron werd het studioalbum Home is where the heart is van David Cassidy uit 1976 genomen. De vele nationaliteiten, die in de omliggende wijk wonen, een zogenaamde smeltkroes, worden weergegeven door een wereldkaart in reliëf aangebracht op de potkachel met schoorsteen. Voor de buurt vormt het kunstwerk de tegenhanger of aanvulling van de Opstandingskerk, die gezien haar vorm ook wel de kolenkit wordt genoemd. Anderen zagen er een verwijzing in naar de namen van de openbare ruimten in de omringende wijk; ze zijn vernoemd naar ontdekkingsreizigers, zoals Robert Scott en de Robert Scottstraat. Niet iedereen was even blij met dit kunstvoorwerp. Sommigen kregen er een warm gevoel bij, anderen vonden het weggegooid geld en kitsch. Na oplevering zagen mensen er weer wat anders in, de combinatie van kachel en wereldkaart zou dan verwijzen naar klimaatverandering en/of opwarming van de Aarde. Het Parool van 25 juli 2023 constateerde verder dat de tenaamstelling De potkachel in de nabije toekomst verdere uitleg behoeft; de naam verwijst naar een (benoeming van een) object dat in de 21e eeuw rap in de vergetelheid raakt.

Tussen twee aaneengebouwde voormalige kantoorgebouwen uit 1972 aan de Staalmeesterslaan en de Jan Evertsenstraat in Amsterdam staat een titelloos kunstwerk. Het is een geometrisch plastiek ontworpen door Margot Zanstra. Haar man Piet Zanstra ontwierp de twee betonnen massief aandoende gebouwen. Tussen de gebouwonderdelen (een hoogbouw en een laagbouw) was een gezamenlijke entree. Toen het complex rond 2012 een andere bestemming kreeg werd die entree verwijderd en kwamen er twee afzonderlijke ingangen. Het kunstwerk moest daarop verplaatst worden; de landschapsarchitect betrokken bij de herinrichting wilde het beeld voor de plek behouden. In de gebouwen zijn nu een hotel en een hotelschool gevestigd. Het beeld is typisch voor Zanstra’s werk in dat het van alle kanten een ander beeld geeft. Sommigen zien een gelijkenis met het Sibeliusmonument in Helsinki van Eila Hiltunen.

Brug 660 is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West. Ze is gelegen in het Rembrandtpark en dus alleen geschikt voor voetgangers en fietsers. Ze vormt een oost-westverbinding in het park tussen de Van Spilbergenstraat en Orteliuskade aan de oostzijde en Staalmeesterslaan en Staalmeesterslaanbrug aan de westkant van het park. Langs dat pad ligt Amsterdams oudste kinderboerderij "De Uijlenburg". Vanaf de definitieve opening van het park in 1974 lag er een houten brug over de waterweg die van noord naar zuid door het park loopt. Deze brug, net als het park van de tekentafel Dirk Sterenberg en de Dienst der Publieke Werken, bestond uit houten liggers met houten balustrades in de vorm van donkerbruine balken. De hoogte was door tuinarchitecte Janneke Willemsen zo gekozen, dat gehurkte schaatsers onder de brug door konden. De houten bruggen waren rond 2000 aan vervanging toe; ze waren vermolmd. Royal HaskoningDHV, met ontwerpers Syb van Breda, Joris Smits en René Rijkers, kwam met een soort standaardbrug voor het park. Zij bestaan uit een cortenstalen brugdek waarop de glazen borstwering / balustrades steunen. Het is een in materiaal duurzame brug, want de gebruikte materialen zijn recyclebaar. De relatief lichte constructie kon gezet worden op de oude fundering, zodat tijd en materiaal uitgespaard konden worden. Die bruggen liggen wel lager over het water. De doorzichtige balustraden werden al snel doelwit van graffiti en vandalisme

Robert Scottstraat 7 te Amsterdam is een bouwblok aan de Robert Scottstraat, Amsterdam-West. Het werd gebouwd als klooster en pastorie van de aanpalende Sint-Josephkerk. De gebouwen zijn door middel van een corridor met elkaar verbonden. Wat de gebouwen ook met elkaar verbindt zijn de architecten Gerard Holt en Karel Petrus Tholens, die de gebouwen ontwierpen. Het gebouw Robert Scottstraat 7 bestaat uit drie bouwlagen onder een plat dak; het onderscheidt zich daarmee van de tegenoverliggende woningen die een puntdak hebben. Wat het gebouw des te opvallender maakt is de plint. In de jaren vijftig was het nog normaal die uit te voeren tot aan de drempel of net daar boven; hier is de plint doorgetrokken tot de bovenrand van de vensters van de begane grond. Bovendien is ze niet uitgevoerd in grijs natuursteen maar in stenen van allerlei formaten en kleuren. Het in mei 1953 betrokken gebouw is sinds juni 2019 gemeentelijk monument. In de voorgevel is een “eerste steen” gezet, die de naam draagt van pater A. Leeuwen OFM, gedateerd 28 juli 1952.

Brug 661 is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West. Ze is gelegen in het Rembrandtpark en ligt in een voetpad dat de verbinding verzorgt tussen de Willem Schoutenstraat aan de oostzijde en de Staalmeesterslaan aan de westkant van het park. Langs dat pad ligt Amsterdams oudste kinderboerderij "De Uijlenburg". Vanaf de definitieve opening van het park in 1974 lag er een houten brug over de waterweg die van noord naar zuid door het park loopt. Deze brug, net als het park van de tekentafel Dirk Sterenberg en de Dienst der Publieke Werken, bestond uit houten liggers met houten balustrades in de vorm van donkerbruine balken. De hoogte was door tuinarchitecte Janneke Willemsen zo gekozen, dat gehurkte schaatsers onder de brug door konden. De houten bruggen waren rond 2000 aan vervanging toe; ze waren vermolmd. Royal HaskoningDHV, met ontwerpers Syb van Breda, Joris Smits en René Rijkers, kwam met een soort standaardbrug voor het park. Zij bestaan uit een cortenstalen brugdek waarop de glazen borstwering/balustrades steunen. Het is een duurzame brug, want de gebruikte materialen zijn recyclebaar. De relatief lichte constructie kon geplaatst worden op de oude fundering, zodat tijd en materiaal uitgespaard konden worden. De bruggen liggen nu wel lager over het water. De doorzichtige balustraden werden al snel doelwit van graffiti en vandalisme. Deze brug is een versmalde versie van Brug 660, die ook toegankelijk is voor fietsers.

De Sint-Josephkerk is een voormalige rooms-katholieke parochie-kerk aan de Erik de Roodestraat in Amsterdam Bos en Lommer. Het gebouw werd als kerk gebruikt van 1952 tot 1990. Vervolgens was het van 1996 tot 2012 in gebruik als klimhal. Na een periode van leegstand is het gebouw gekraakt en landelijk bekend geworden als De Vluchtkerk. Er woonden uitgeprocedeerde asielzoekers zonder verblijfsvergunning. Na hun vertrek en weer een periode van leegstand is in mei 2016 het gebouw na een renovatie, heropend als kinderspeelplaats.

Robert Scottplein is een plein in Amsterdam-West, Robert Scottbuurt. Alhoewel zich hier al jaren een open ruimte tussen de bebouwing bevindt kreeg het plein haar naam pas in 2015. Het plein is ingericht als speelplaats tussen vier gebouwen waarvan er drie een monument zijn: de zuidwand wordt gevormd door de Sint-Josephkerk, Erik de Roodestraat 12-14 (rijksmonument) de westwand wordt gevormd door het ROC aan de Erik de Roodestraat 8 de noordwand wordt gevormd door het Amundsenhofje, een voormalig katholieke school omgebouwd tot woningen vanuit het oosten kijken leerlingen uit het schoolgebouw Robert Scottstraat 28-34 uit op het plein. Reden voor de naamgeving in 2015 was de nieuwe bebouwing aan de noordwand. Hiervoor was het niet mogelijk een adres te geven aan de Amundsenstraat en er werd gekozen voor Robert Scottplein. Die noordwand is dan ook de enige bebouwing die ook daadwerkelijk een adres heeft aan het plein: Robert Scottplein 1-7.