Brug 497

De Zeemeermin is een artistiek kunstwerk in Amsterdam-Zuid. Het beeld annex fontein werd door de gemeente Amsterdam rond 1940 bij beeldhouwer Leo Braat besteld ter plaatsing aan de rand van het Pierenbad in het Beatrixpark. Braat maakte eerst een kleimodel op ware grootte om het in september 1940 in brons te laten gieten. Braat kwam met een pronte zeemeermin, die een schelp met waterspuwer vasthoudt, die geflankeerd wordt door twee visfiguren. Het beeld moest vooral stevig zijn, want men dacht er toen al aan dat kinderen het wel zouden willen beklimmen, hetgeen ook gebeurde. In de periode 1958 tot 1960 werd het beeld verplaatst. Het oorspronkelijke pierenbad van Ko Mulder verdween om plaats te maken voor RAI Amsterdam. Er kwam een nieuw bad van Aldo van Eyck en beeld als ook een pergola verhuisden mee. In 1985 werd het getroffen door vandalen, die het beklad hadden; de gemeente haalde het weg en sloeg het op op de werkplaats. Rond 1993 ontdekte iemand het beeld op de werkplaats en in overleg met de nabestaanden werd het weer op haar sokkel gezet. Wel was inmiddels een van de vissen verdwenen; er werd een kopie gemaakt.

Het Zuiderpark is een voormalig park in Amsterdam-Zuid. Amsterdam kent in de 21e eeuw nog steeds een Westerpark, Noorderpark en Oosterpark. De parken kwamen steeds in de jaren van stadsuitbreidingen. Datzelfde gold voor het Zuiderpark. Het verschijnt als zodanig voor het eerst op de stadskaarten van rond 1936, wanneer de stadsbebouwing eindigt bij het Scheldeplein/Westerscheldeplein en de naar het westen lopende Wielingenstraat. Ten zuiden daarvan begint een uitgestrekt agrarisch gebied. Op die voormalige landbouw- en veeteeltgronden werd een driehoekig park aangelegd met een centraal gelegen vijver en zandbak, afgeschermd door een pergola. Zij werd begrensd door de rechthoek van Wielingenstraat (noord) en het zuidelijk deel van de Haringvlietstraat (west). De oostkant werd diagonaal geplaatst vanaf Scheldeplein zuidwestwaarts tot ongeveer waar de Rijksweg 10 de Boerenwetering oversteekt. Aan de andere zijde van de Boerenwetering werd eveneens een park geprojecteerd, het Diepenbrockpark, dat in 1938 de naam Beatrixpark kreeg. De naam Zuiderpark verdween langzaam, het werd gezien als onderdeel van het Beatrixpark. Eind jaren vijftig verdween het park onder het bouwterrein voor RAI Amsterdam. In het landschap is er niets meer van terug te vinden, net zoals de weg die langs de diagonaal liep en de zuidelijke helft van de Haringvlietstraat. Alles verdween ten faveure van het evenementengebouw. Een overblijfsel van het park is het beeld De lente van Fred Carasso in opdracht van Gemeente Amsterdam speciaal voor het park gemaakt.

Jeroen Oerlemansbrug (brug 422) is een vaste brug in Amsterdam-Zuid. Ze overspant de Boerenwetering. De verkeersbrug vormt de verbinding tussen de Diepenbrockstraat en de Wielingenstraat in de stadsroute 109. Het zuidwestelijke landhoofd is gelegen in het Beatrixpark, het zuidoostelijk deel ligt net niet op het terrein van de RAI.

Prins Frisobrug (brug 430) is een vaste brug in Amsterdam-Zuid. De voetgangersbrug ligt over een duiker in het Beatrixpark en overspant een binnenwater. Ze geeft toegang tot het park vanuit de Diepenbrockstraat en het Boerenweteringpad. Het ontwerp van deze brug is van Piet Kramer. De brug werd niet aanbesteed; ze werd gebouwd in het kader van de werkverschaffing. Het geheel wordt gedragen door 14 houten heipalen. De werkzaamheden begonnen op 4 mei 1936, in dan nog in 'Park Zuid' (Prinses Beatrix werd pas in 1938 geboren). De brug werd (van begin tot eind van de borstwering) 23 meter lang, terwijl de onderliggende duiker op zijn breedst ruim 5 meter bedraagt. De brug vertoont gelijkenis met soortgelijke bruggen die Kramer ontwierp voor het Amsterdamse Bos. In september 2020 besloten Burgemeester en wethouders van Amsterdam de brug te vernoemen naar de in 2013 omgekomen Friso van Oranje-Nassau van Amsberg. Het park is naar zijn moeder vernoemd.

Vleugelvormen is een artistiek kunstwerk in Amsterdam-Zuid, Beatrixpark. Het is een beeld van Felix van Kalmthout. De "Vereniging Vrienden van het Beatrixpark" werd in 1981 opgericht en die wilde eigenlijk direct plaatsing van een kunstwerk in het park. Allereerst werd gedacht aan een reiger, destijds symbool van de vereniging en deed een oproep aan kunstenaars, waarbij de uiteindelijke keuze op Kalmthout viel. Financiering kwam uit een geheel ander project. De voet- en fietsbrug brug 416 zou vervangen moeten worden door een verkeersbrug om een betere aansluiting tussen twee delen Minervalaan te krijgen. Het project ging in de ijskast en er kon uit het vrijgekomen potje subsidie aangevraagd en verstrekt worden voor het beeld. Daarna ontspon zich het ingewikkelde traject van plaatsing van een beeld in de open ruimte. Met name de Commissie van Advies voor Beeldende Kunst Amsterdam had bezwaren. Het was te figuratief, maar vooral door de dunne poten vandalismegevoelig ook al stond het in de parksingel. Door dat laatste was de kunstenaar bereid het beeld aan te passen. Het werd een totaal ander beeld, een abstract beeld van vleugelvormen die over het water scheren. In 1986 was het gehele traject afgerond en kon tot plaatsing overgaan. Het werd niet de vijver bij de kastanjebomen met de parksingel. Het beeld was zwaar en zo moesten er drie betonnen heipalen gezet worden om het beeld te kunnen plaatsen; er moest een hijsinstallatie aan te pas komen het op die plek te krijgen.

Pinguïns in een kunstwerk van Jan Trapman in Amsterdam-Zuid. Trapman was een van de kunstenaars die in de crisisjaren van rond 1930 opdrachten kreeg van de gemeente Amsterdam voor het leveren van beelden tegen een vergoeding om in het levensonderhoud te kunnen blijven voorzien. Zo maakte hij de Tijger en Beer voor de borstwering tussen de Vierwindstrekenbrug en het Erasmuspark. Het is waarschijnlijk de bedoeling geweest ook deze pinguïns rondom de brug te plaatsen maar in de stukken van de Dienst der Publieke Werken, verantwoordelijk voor de brug, is er niets van terug te vinden (de tijger en beer overigens wel). Wel is terug te vinden dat deze dienst in 1941 een ontwerp heeft gemaakt voor de sokkel van de pinguïns voor plaatsing in het Beatrixpark, al zij het met een plaatsing op een iets andere plek. De tekening daarvan zit in dezelfde map van het ontwerp van de ondergrond voor het beeld Meermin van Leo Braat. Trapman beeldde diverse soorten pinguïns af, die normaliter nooit bij elkaar zouden staan. Bovendien beeldde hij de pinguïns allemaal in dezelfde hoogte af, terwijl in de natuur de diverse soorten pinguïns variëren in grootte. Een van de vogels loopt daardoor met een gebogen nek. Het beeld is voorzien van het monogram van de beeldhouwer, een cirkel met de letters JTR. De sokkel van 120 cm hoogte, waarvan een groot deel onder water, bestaat uit geelbruine bakstenen die in een soort Amsterdamse Schoolstijl zijn gemetseld.

De Kogelbron is een kunstwerk in Amsterdam-Zuid. Het werk is een schepping van de Duitse kunstenaar Christian Tobin. Christian Tobin, die toen nog Christian Mayer heette, schiep dit soort stenen (Duits: Kugelbrunnen; Engels: Floating spheres) vanaf 1983. De eerste, getiteld Oblio, ligt in München. Daarna was er een te zien tijdens het kunstproject Phänomena dat in 1984 gehouden werd in Zürich. Even later was een soortgelijke steen te zien in Het Park in Rotterdam in de tentoonstelling Het Fenomeen. De gemeente Amsterdam bestelde vervolgens deze steen, die vermoedelijk in 1993 werd geplaatst op de binnenterreinen van RAI Amsterdam aan het Europaplein. De Kogelbron bestaat uit vier onderdelen. Het onderste (1) is een waterbassin. Daarop ligt een bewerkte steen (2) met daarin een uitsparing van een leiding naar de fontein (3) en een komvormige uitsparing. In die kom ligt een rood granieten bolvormige steen (4). Door de fontein met de juiste waterkracht te laten spuiten (in Zwitserland geldt een druk van 0,3 bar bij 5 liter water per seconde) blijft de ronde steen als het ware op de fontein drijven. Met de hand kan vervolgens de steen aan het draaien gebracht worden. Op de bewerkte steen bij de RAI is een subtitel uitgebeiteld: Tauf Stein (doopsteen). Amsterdam heeft een tweede Kogelbron in het Oostenburgerpark. Volgens opgave van de kunstenaar zijn er ook kogelbronnen in (Aken) Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Finland, Japan en Verenigde Staten.

De Johnny & Jonesbrug (brug 433) is een vaste brug in de Prinses Irenebuurt in Amsterdam-Zuid. De voetgangersbrug is gelegen over de toegang tot de cirkelvormige centrale grote vijver van het Beatrixpark. Het is gelegen naast de “vaste plantentuin”. In de directe omgeving staat het beeld Pinguïns van Jan Trapman. Het park dateert uit de periode 1936-1938 toen het werd aangelegd volgens een plan van Ko Mulder, architecte bij de Dienst der Publieke Werken. De brug is echter van aanmerkelijke jongere datum, ze dateert uit 1970/1971. Ze is vermoedelijk aangelegd vanwege de Floriade die in 1972 in dit park werd gehouden. Door middel van de brug kon het publiek geheel rond de grote ijver met fontein lopen. De brug overspant de toegang zonder jukken of pijlers en is grotendeels van hout. Het ontwerp is vermoedelijk afkomstig van de Publieke Werken. De brug ging vanaf het begin naamloos door het leven, dat wil zeggen alleen met nummer 433. De gemeente Amsterdam vroeg in 2016 aan de Amsterdamse bevolking om mogelijke namen voor dergelijke bruggen. Veel inzendingen werden niet gehonoreerd, maar deze brug kreeg de naam Johnny & Jonesbrug. Het is een vernoeming naar het duo Johnny & Jones, een befaamd jazzduo van vlak voor de Tweede Wereldoorlog, maar vanwege uitputting gestorven in concentratiekamp Bergen-Belsen. In het park zijn meerdere bruggen vernoemd naar musici. Brugnummer 433 was al eerder gegeven aan een duiker in de Beemsterstraat over een ringsloot naar de Watergangsestraat in Amsterdam-Noord. Het is onbekend of die duiker nog actief is.

RAI Amsterdam (Rijwiel- en Automobiel-Industrie) is een evenementen-, congres- en beurscomplex in Amsterdam-Zuid.

De Baubles parade is een verzameling kunstwerken geplaatst in het Beatrixpark, Amsterdam-Zuid. Bauble is eigenlijk een kerstbal. Het zijn de restanten van een verzameling bollen waarop mozaïeken zijn aangebracht, die in 2012, 2013 en 2014 te zien is geweest op het Museumplein. De bollen hebben het uiterlijk van de social sofa’s die in geheel Nederland te vinden zijn. Andrée van Es opende in 2013 de parade; Jerry Wrinkler en Annemarie van Gaal op 5 september 2014 de versie van dat jaar. De bollen, geplaatst op sokkels, werden ontworpen door bekende en minder bekende kunstenaars, niet allemaal uit de beeldende kunst overigens. Zo waren er baubles van Ans Markus, maar ook van Marco Borsato. Ze werden door medewerkers van de leer- en werkplaatsen van Pantar in elkaar gezet, Pantar ontwierp er zelf echter ook een aantal. De ballen werden vervolgens geveild, maar een flink aantal werd later door de gemeente Amsterdam in het Beatrixpark geplaatst en wel tussen de bomen die de kastanjering vormen. Een deel van de opbrengsten van sponsoring en van de veiling ging naar SOS Kinderdorpen, waarvan Van Gaal ambassadrice is. Een van de bollen in het Beatrixpark is geïnspireerd op het schilderij Decalcomania van René Magritte (man met bolhoed).

Het Vossius Gymnasium is een openbaar categoriaal gymnasium in Amsterdam-Zuid. Het is opgericht in 1926 en vernoemd naar Gerardus Vossius.

De Wielingen was de naam van een kraakpand in Amsterdam-Zuid. De naam was ontleend aan de Wielingenstraat waaraan het gebouw lag en die vernoemd is naar de Wielingen, een hoofdgeul in de Westerschelde.