place

Standbeeld van Mahatma Gandhi (Amsterdam)

20e-eeuws standbeeld in NederlandBeeld in Amsterdam-ZuidMahatma Gandhi
Gandhi (Amsterdam) (2)
Gandhi (Amsterdam) (2)

Mahatma Gandhi is een kunstwerk in Amsterdam-Zuid. Het beeldt Mahatma Gandhi uit, lopend met een stok in de hand. Het beeld kwam er dankzij de Stichting Standbeeld Mahatma Gandhi (Vereniging Trideva), voornamelijk bestaande uit Indiase en Surinaamse aanhangers van Mahatma Gandhi's gedachtegoed. Die was al vanaf rond 1972 bezig een standbeeld van Gandhi te krijgen in Amsterdam. Ze kreeg rond 1982 toestemming voor een te plaatsen beeld aan de Churchilllaan, nadat plaatsing in Amsterdam-Zuidoost afketste (daar woonden toen de grootste concentraties Indiërs en Surinamers). Zij hadden kunstenaar Karel Gomes ingeschakeld, die zonder hun medewerking ontwerpbureau Snoep en Vermeer had ingeschakeld. Toen de voorbereidingen voor plaatsing van het beeld er in 1989 werden afgerond stuurde dat bureau een rekening van 11.000 gulden naar de Stichting met als specificatie "voorbereidende werkzaamheden". De stichting vond dat bedrag aan de (te) hoge kant en schakelde bouwonderneming Hillen & Roosen in, die het wel gratis wilde plaatsen. Snoep en Vermeer bleef echter aandringen op vergoeding van de door hun gemaakte kosten, ondanks het feit dat de Adviescommissie beeldende kunst het bedrag ook te hoog vond; zij schatten in dat de kosten rond de 2500 gulden zouden (moeten) bedragen. Een bod van 7500 gulden werd door Snoep en Vermeer afgewezen. Ondertussen kwam premier Ruud Lubbers naar de Churchilllaan in Amsterdam om het beeld samen met locoburgemeester Ten Have en ambassadeur V.K. Grover op 2 oktober 1990 onthuld ter gelegenheid van de 121ste geboortedag van de Indiër. Het beeld zou circa 250.000 gulden hebben gekost. Wrang detail bij de plaats van het beeld is dat Winston Churchill Gandhi ooit eens "halfnaakte fakir" had genoemd; bij het overlijden van Gandhi stuurde hij echter wel een condoleance. Na de onthulling begon de strijd voor het beeld pas goed. De zaak omtrent de kosten kwam voor rechter Hans Vrakking die de stichting in oktober 1900 alsnog sommeerde ruim 12.000 gulden over te maken. Daarna kwam nog een fysieke strijd. Het beeld kent in de wandelstaf en bril twee fragiele onderdelen, die keer op keer door vandalen afgebroken en verwijderd werden en worden. De gemeente Amsterdam had zich al bereid verklaard 50 jaar voor het beeld te zullen zorgen. De route naar het beeld, een soort vlechtwerk in keien maakt deel uit van het kunstwerk. Den Haag heeft eveneens een Mahatma Gandhi van Gomes; het is onderdeel van het Nationaal Hindostaans Immigratiemonument op het Hobbemaplein; het werd in 2004 onthuld door minister Rita Verdonk.

Fragment uit het Wikipedia-artikel Standbeeld van Mahatma Gandhi (Amsterdam) (Licentie: CC BY-SA 3.0, Auteurs, Beeldmateriaal).

Standbeeld van Mahatma Gandhi (Amsterdam)
Churchill-laan, Amsterdam Zuid

Geografische coördinaten (GPS) Adres Nabijgelegen plaatsen
placeToon op kaart

Wikipedia: Standbeeld van Mahatma Gandhi (Amsterdam)Lees verder op Wikipedia

Geografische coördinaten (GPS)

Breedte Lengte
N 52.346822222222 ° E 4.8978611111111 °
placeToon op kaart

Adres

Churchill-laan

Churchill-laan
1078 HB Amsterdam, Zuid
Noord-Holland, Nederland
mapOpenen op Google Maps

Gandhi (Amsterdam) (2)
Gandhi (Amsterdam) (2)
Ervaringen delen

Nabijgelegen plaatsen

Markttafereel
Markttafereel

Markttafereel bestaat uit twee artistieke kunstwerken in Amsterdam-Zuid. Het vormt de helft van een viertal losse beelden uit de periode 1921-1924 van Hildo Krop. In die periode verrezen aan de Jozef Israëlskade twee schoolgebouwen (een Hogere Burgerschool en een Handelsschool) die gescheiden werden door de Pieter Lodewijk Takstraat. De beide gebouwen werden gebouwd in de stijl van de Amsterdamse School; binnen die stijl werd symmetrie veelvuldig toegepast. De gebouwen zijn dan ook een spiegelbeeld van elkaar. Dit geldt deels ook voor de vier beelden van Krop. Beide gebouwen hebben aan de kade een middenrisaliet. Ter afsluiting van de beide risalieten aan de onderzijde hakte Krop de vier beelden. De vier beelden zijn niet symmetrisch geplaatst op de gebouwen, maar wel op de risalieten. Daarbij is er slechts sprake van gedeeltelijke symmetrie; het ene beeld is het spiegelbeeld van het andere op hetzelfde risaliet. Op het linker gebouw staan zo twee versies van De greep naar het schone op het rechter gebouw twee van Markttaferelen. De markttaferelen voeren terug op een weergave van een tafereel dat men kan aantreffen op de veemarkten. Weergegeven wordt het zogenaamde handjeklap (tevens de volkstitel) bij verkoop van levende have. Tussen koper en verkoper staat dan ook een kalf afgebeeld. De twee mannen worden vergezeld door een vrouw met koopwaar; de koopwaar wordt op beide tableaus anders weergegeven; op één daarvan is ze te zien met bloemen. Het beeldje is circa een meter hoog. Van het materiaal tufsteen is bekend dat het in de loop der jaren als gevolg van erosie uit elkaar brokkelt. Dit was ook het geval met deze vier beelden. Ze staan alle vier op de zuidelijke gevel, waardoor wind, regen en zon vrij spel hebben. Begin 21e eeuw waren de beelden dermate aangetast dat Ton Mooy opdracht kreeg de beelden te reconstrueren en er nieuwe versies van te maken; er kwamen versies in Beiers graniet. Boven op genoemd risaliet is Menselijke energie van dezelfde beeldhouwer te zien.

Menselijke energie
Menselijke energie

De Menselijke energie is een artistiek kunstwerk in Amsterdam-Zuid. Het vormt de helft van een viertal gestapelde beeldengroepen annex collages uit de periode 1921-1924 van Hildo Krop. In die periode verrezen aan de Jozef Israëlskade twee schoolgebouwen (een Hogere Burgerschool en een Handelsschool) die gescheiden werden door de Pieter Lodewijk Takstraat. De beide gebouwen werden gebouwd in de stijl van de Amsterdamse School; binnen die stijl werd symmetrie veelvuldig toegepast. De gebouwen zijn dan ook een spiegelbeeld van elkaar. Dit geldt deels ook voor de vier beelden van Krop. Beide gebouwen hebben aan de kade een middenrisaliet. Ter afsluiting en/of bekroning van de beide risalieten hakte Krop de vier beelden. De vier beelden zijn niet symmetrisch geplaatst op de gebouwen, maar wel op de risalieten. Daarbij is er slechts sprake van gedeeltelijke symmetrie; het ene beeld is het spiegelbeeld van het andere op hetzelfde risaliet. Op het linker gebouw staan zo twee versies van Menselijke energie op het rechter gebouw twee van De geboorte van de daad. De Menselijke energie wordt weergegeven door: een zwangere vrouw met een druiventros; een weergaven van vruchtbaarheid een man met gespreide en gespierde armen en benen; een weergave van energie mensfiguren, die trapsgewijs van elk geplaatst zijn, zij hebben allen een attribuut in handen die verwijst naar de handel, zo is er een verwijzing naar landbouw, industrie en handel het bovenste drietal personen kijkt naar de zuidelijke horizon; een weergave van de vooruitziende blik, noodzakelijk bij handel. Men vond invloeden van Oud-Egyptische kunst in Krops beelden. Van het materiaal tufsteen is bekend dat het in de loop der jaren als gevolg van erosie uit elkaar brokkelt. Dit was ook het geval met deze vier beelden. Ze staan alle vier op de zuidelijke gevel, waardoor wind, regen en zon vrij spel hebben. Begin 21e eeuw waren de beelden dermate aangetast dat Ton Mooy opdracht kreeg de vier beelden te reconstrueren en er nieuwe versies van te maken. In zijn atelier hakte Mooy de vier nieuwe beelden uit in het veel hardere Beiers graniet.

Wilhelmina Drucker-monument
Wilhelmina Drucker-monument

Het Wilhelmina Drucker-monument is een gedenkteken in Amsterdam-Zuid. Het beeld werd gefinancierd door een inzameling door het "Comité huldeblijk Wilhelmina Drucker". Beeldhouwer Gerrit van der Veen werd ingeschakeld om het beeld te maken. Het bestaat uit drie delen: een (niet zichtbare) betonplaat, een granieten sokkel en een bronzen beeld. De sokkel bevat een portretreliëf van Drucker aan de voorzijde. Op beide zijkanten is een tekst te lezen:Vrouwen houdt de fakkel brandende “Evolutie” 5 april 1893 5 december 1925Door vrede vrijheid ontwikkeling naastenliefde Vrije Vrouwenvereeniging 5 october 1889 5 december 1925 Het beeld is een weergave van de vrouw als vrij mens. Dit deel vermeldt N.V Witfabr. Loosduinen als ook de G.J. v.d.Veen ’39. Het monument werd op 30 september 1939 onthuld op de kruising van de Waalstraat en de Noorder Amstellaan, in mei 1946 hernoemd in Churchill-laan. Bij de onthulling werden toespraken gehouden door onder anderen Johanna Petronella Odijk-Wouters van Vereniging voor Vrouwenkiesrecht, Elisabeth Baelde van de Nationale Vrouwenraad, Marie Heinen van het Nationaal Bureau voor Vrouwenarbeid en Willemijn Posthumus-van der Goot van Nederlandse Vereniging voor Vrouwenbelangen en Gelijk Staatsburgerschap. Niet veel later werd het beeld overgedragen aan de gemeente Amsterdam, die door middel van wethouder Emanuel Boekman vertegenwoordigd was en die ook een voordracht hield. Voormalig verzetskrant Het Parool meldde in 2026 de overeenkomst tussen Drucker en Van der Veen. Drucker streed tegen onderdrukking van de vrouw, Van der Veen tegen de Duitse bezetter.

Han van Zomerenbrug
Han van Zomerenbrug

De Han van Zomerenbrug (brug 402) is een vaste brug in Amsterdam-Zuid. De houten brug die alleen toegankelijk is voor voetgangers (een verkeersbord vermeldt fietsers afstappen!) vormt sinds 2009 de verbinding tussen de Pieter Lodewijk Takstraat en de Waalstraat. Ze overspant het Amstelkanaal en verbindt ook de Jozef Israëlskade en de Amstelkade met elkaar. In 1927 kwam hier een voetbrug, noodzakelijk om de nieuwe bewoners van het stadsdeel ten zuiden van het Amstelkanaal snel toegang te geven tot het reeds bewoonde noordelijke stadsdeel. De voetbrug werd grotendeels door die bewoners zelf bekostigd. In 1928 vond er op de brug een poging tot moord plaats, een man probeerde een vrouw via de leuning het water in te duwen. In 1931 werd geconstateerd dat hier een nieuwe (permanente) brug wenselijk was, maar niet in die mate dat er ook inderdaad een nieuwe brug kwam. De oude "voorzag voorhands voldoende in de behoefte" werd geconstateerd. Een nieuwe brug zou er pas in 1967 komen, wederom een houten voetgangersbrug. De brug lag toen niet in het verlengde van de genoemde straten, maar liep tussen Tweede Openbare Handelsschool (het latere Berlage Lyceum) (noord) en een woonblok (zuid). Die brug was in 2007 in een dermate slechte staat, dat er wederom een nieuwe brug moest komen, nu weer op de oude plaats. De 2009-versie is een replica van het ontwerp van Piet Kramer. In 2009 kreeg de brug haar naam Han van Zomerenbrug, vernoemd naar graficus en verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog Han van Zomeren.

De oogst (Jan Heyens)
De oogst (Jan Heyens)

De oogst is een artistiek kunstwerk in Amsterdam-Zuid. Het is een gevelsteen ontworpen door Jan Heyens, dat geplaatst werd in wooncomplex De Dageraad in Amsterdam. Dat complex is van de hand van Michel de Klerk en Piet Kramer, die het ontwierpen in een grillige vorm van de Amsterdamse School. Binnen die stijl heeft symmetrie een belangrijke rol, net zoals in het stratenplan ter plekke in de vorm van Plan Zuid van Hendrik Petrus Berlage. De oogst heeft dan ook een tegenhanger in het beeld Dr. F.M. Wibaut aan het Henriëtte Ronnerplein. Het Thérèse Schwartzeplein is volgens diezelfde redenering de tegenhanger van dat plein, met de Pieter Lodewijk Takstraat als spiegelas. Tot zover houdt de gelijkenis stand. Voor wat betreft gegevens omtrent het beeld geldt eigenlijk het omgekeerde. Er is relatief veel bekend omtrent het portret van Floor Wibaut van Willem IJzerdraat (te zien tussen 1930-1951) en Frits Sieger (te zien vanaf 1952). Er zijn foto’s van beide onthullingen etc. Ten aanzien van De oogst is nauwelijks iets bekend. In 1986 wist men (nog) niet wie de maker was. Het is vermoedelijk rond 1930 direct in de gevel geplaatst; het volgt daarbij de rondingen van de gevel, die weer voortkomt uit de bouwstijl. Vier mensfiguren zijn rondom een haan op een korenschoof gepositioneerd. Ze bevinden zich in landbouwgebied; geploegde akkers zijn rechts zichtbaar. Jan Heijens werkte vaker samen met Piet Kramer; een beeldhouwwerk in de vorm van een rob is sinds 2020 te zien bij de Gevlebrug in Amsterdam-West.