De Scheppende Hand & Chaos

De Hemsterhuisstraat is een straat in Amsterdam-Nieuw-West.

De Robert Fruinlaan is een belangrijke doorgaande straat in Slotervaart in Amsterdam Nieuw-West. De straat ligt in het verlengde van de Postjesweg en werd voor het verkeer opengesteld op 10 juli 1960. Hiervoor was een doorgraving van de Ringspoorbaan noodzakelijk. De straat loopt door tot het punt waar de Johan Huizingalaan overgaat in de Oostoever. In het verlengde van de straat ligt het Christoffel Plantijnpad. Op 1 juni 1986 werd het viaduct van de Spoorlijn Amsterdam Centraal - Schiphol over de Postjesweg/Robert Fruinlaan in gebruik genomen en op 28 mei 1997 volgde aan de oostzijde hiervan de metrobaan met het viaduct van metrostation Postjesweg. Aan de zuidzijde bestaat de bebouwing uit portiekflats. Aan de noordzijde lag tot de jaren negentig een rioolwaterzuiveringsinstallatie die toen werd verplaatst waarbij ruimte ontstond voor de nieuwbouwwijk Oostoever. Vanaf de eerste dag van openstelling rijdt buslijn 18 door de straat. Sinds 28 mei 1997 rijdt metrolijn 50 over de straat en heeft er een station evenals metrolijn 51 sinds 3 maart 2019. De straat werd bij een raadsbesluit van 22 juni 1955 vernoemd naar Robert Fruin, een Nederlands historicus en hoogleraar te Leiden.

Muurschildering Emanuel van Meterenstraat is een kunstwerk in de vorm van een muurschildering in Amsterdam Nieuw-West. De muurschildering uit oktober 2016 is een initiatief van een bewoner van de wijk Emanuel van Meterenbuurt (vernoemd naar de Emanuel van Meterenstraat, op zich in 1955 vernoemd naar Emanuel van Meteren). Deze vond dat een blinde gevel aan die straat, maar van gebouw Hendrik van Wijnstraat 10 (HW10), wel wat versiering kon gebruiken. Hij vroeg daarop bevriend kunstenaar Nils Westergard uit Richmond (Virginia), Verenigde Staten, in Amsterdam voor een tentoonstelling, een muurschildering te plaatsen; alzo gedaan op 13/14 oktober 2016. Westergard zette in die jaren muurschilderingen op tientallen gevels verspreid over de wereld. Toen daarop de volgende dag gebruikers van het gebouw (een zogenaamde broedplaats) de schildering van een dromerige vrouw ontdekten, werd afkeurend gereageerd. Onder de kunstenaars van de broedplaats werd een stemming gehouden, waarbij het merendeel voor verwijdering stemde. Daarop kwamen juist de buurtbewoners in het verweer; zij vonden hem prachtig en wilden hem behouden. Het resultaat was dat de muurschildering bleef (gegevens 2020). De silhouet van een vlinder in de rechterbovenhoek is Westergards handtekening.

De Sloterhof is een woningbouwproject aan de Comeniusstraat (langs de Cornelis Lelylaan) in de Amsterdamse wijk Slotervaart. Het project, dat in 1958-'59 werd opgeleverd, bestaat uit dertien portiekflats (vier woonlagen) drie hoogbouwblokken (zeven woonlagen), een torenflat met twaalf woonlagen en een blok met atelierwoningen. De architect, J.F. Berghoef, had zijn wortels in de Delftse School (die de voorkeur geeft aan traditionele materialen zoals hout, natuursteen en baksteen) maar maakte voor dit project gebruik van moderne industriële materialen en technieken. Sloterhof is een van de bekendste voorbeelden van toepassing van dergelijke systeembouw in de naoorlogse Wederopbouwarchitectuur. Het geheel is gebouwd met gebruikmaking van het zogenaamde Nemavo-Aireysysteem: een assemblage van stalen, betonnen en houten prefab-onderdelen. Het was de eerste toepassing van dit systeem bij hogere woongebouwen. De portiekflats met gestapelde etagewoningen hebben aan de voorzijde een trap die toegang geeft tot het trapportaal. Aan de achterzijde bevindt zich gelijkvloers een galerij die toegang geeft tot de bergingen onder de woonlagen. De drie grotere flatblokken van zeven woonlagen zijn gedeeltelijk over een siergracht heen gebouwd. Hier zijn 'pilotis' toegepast (Les pilotis: het gebouw moet van de grond verheven worden). De bergingen bevinden zich op de begane grond; daarboven bevindt zich een laag met woningen voor alleenstaanden en daarboven drie lagen met maisonnettes van twee verdiepingen. De galerijen geven afwisselend toegang tot de bovenste en de onderste verdieping van deze maisonnettes. De torenflat aan de Hemsterhuisstraat 145-241 vormt de westelijke afsluiting van het ensemble. Hiervan is de ingangspartij onder de luifel versierd met een artistiek kunstwerk in sgraffitotechniek van Jan Goeting. Tot het project behoren tevens een tweetal benzinestations met autogarages, de haaks op de Johan Huizingalaan staande winkelpanden aan weerszijden van deze laan en de twee restaurants (waarvan het westelijke oorspronkelijk als bankfiliaal was ontworpen) aan de rotonde onder het viaduct in de Cornelis Lelylaan. Tevens bevatten negen van de dertien portiekflats een winkelruimte aan de noordzijde van de blokken. Evenals het iets oudere Amstelhof-complex aan de President Kennedylaan in Amsterdam-Zuid, eveneens ontworpen door Berghoef, is dit woningbouwcomplex in particulier bezit gerealiseerd en verkeert het, als gevolg van het uitblijven van grote investeringen en renovaties, nog in een nagenoeg originele staat. Hoewel aan de Sloterhof een grote architectonische en stedenbouwkundige waarde wordt toegekend was dit vooralsnog niet op de lijst van rijksmonumenten geplaatst. Wel is aan het project in 2008 de status van gemeentelijk monument toegekend. In het voorjaar van 2016 volgde plaatsing op de lijst van rijksmonumenten. Een grote schilderbeurt van de portiekflats van het complex, die in 2008 is gestart aan de oostzijde van het complex, is als gevolg van deze status gestaakt toen bleek dat men niet de originele kleuren toepaste. Inmiddels is uit onderzoek vastgesteld welke kleuren oorspronkelijk werden toegepast. Vanaf de afwijkende portiekflats met winkels aan weerszijden van de Johan Huizingalaan is de schilderbeurt in de juiste kleuren voortgezet. De resterende flats en de hoogbouwblokken volgen in een later stadium.

De Constructie H-Balk DIN 30 is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De schepping van kunstenaar André Volten staat sinds 1968 in het Sloterpark in het gedeelte dat aan de oostzijde van de Sloterplas ligt aan de straat Oostoever. Het kunstwerk bestaat uit drie constructies bestaande uit aan elkaar gelaste H-profielen. Volten ontwierp de drie onderdelen zo dat alle H-profielen loodrecht op elkaar staan (er is geen schuin lopend onderdeel). Het is alsof hij binnen zijn kunstwerk alleen de X-, Y- en Z-assen aangeeft. Deze driedeling lijkt de kunstenaar ook doorgevoerd te hebben in de drie onderdelen. Vanaf de straatzijde gezien (het kunstwerk heeft geen gedefinieerde voor- of achterkant) lijkt het linkerdeel vooral van voor naar achter te lopen, het middelste van links naar rechts en het rechterdeel van beneden naar boven. De H-balken zijn ook ruimtelijk gezien in drie varianten geplaatst, als staande H, als liggende H (I-profiel) en als liggende H. In het middelste deel heeft de kunstenaar een stuk H-profiel geplaatst, dat ruimtelijk de vorm van een kubus heeft. De kunstenaar heeft tijdens het werken aan het beeld nog veranderingen in lengtes aangebracht. Zo is te zien dat twee H-profielen in de lengterichting aan elkaar zijn gelast. Door te variëren heeft de groep geen voor- of achterkant; deze worden alleen bepaald door de wijze waarop de groep sculpturen aan de weg geplaatst zijn. Elk ander standpunt levert direct een nieuw kunstwerk op. Het kunstwerk stond tot 1968 nabij de toenmalige nieuwe vleugel van het Stedelijk Museum, die in 2006 werd afgebroken. Het gevaarte zou 18000 kilogram wegen. Het was een variant op het plastiek Onze Stad dat Volten maakte voor de beeldententoonstelling in 1965 voor de viering van honderd jaar Vondelpark.

Brug 705 is een viaduct in Slotervaart in Amsterdam Nieuw-West en werd in gebruik gesteld op 14 juli 1962 maar was al in 1960 gereed. Het verkeersviaduct waar ook tramlijn 1, 17 en 27 overheen rijden is gelegen in de Cornelis Lelylaan en overspant de Johan Huizingalaan. Het bouwwerk is ontworpen door Dirk Sterenberg, toen werkzaam bij Publieke Werken. Sterenberg had met deze brug een aantal jaren de langste brug van Amsterdam achter zijn naam staan maar ook de kortste: Brug 452. Ook het verschil in gebruik tussen beide bruggen is enorm. Brug 705 is een drukke verkeersbrug/viaduct waarover ook trams rijden terwijl brug 452 alleen voor voetgangers bestemd is. Brug 705 werd beginjaren zeventig qua lengte overtroffen door de Bijlmerdreefmetrobrug (ca. 1100 meter). Het viaduct wordt gedragen door in totaal 24 witte V-vormige pilaren die staan opgesteld in 6 rijen van elk 4 pilaren. Onder de brug ligt in het midden een ovaalvormige middenberm met in het midden vaste bestrating. Dit omdat volgens de oorspronkelijke plannen uit de jaren vijftig rekening werd gehouden met een eindpuntlus voor tramlijnen. Aan weerszijden van de middenberm bevinden zich beide rijbanen van de Johan Huizingalaan gelegen in een flauwe bocht. In de gevelwanden van het viaduct bevinden zich aan beide kanten winkeltjes en bedrijfsruimten. De brug is bijzonder breed en lang en ook overdag is daarom bij somber weer kunstlicht onder de brug noodzakelijk omdat onvoldoende daglicht doordringt. Het viaduct was volgens de gemeente het grootste stadsviaduct in Europa. In buitenlandse kranten en tijdschriften werd aandacht aan het viaduct geschonken, vergezeld met een foto. In de oorspronkelijke plannen was geen rekening gehouden met een trambaan op de Cornelis Lelylaan, het besluit tot de aanleg van de tramlijn naar Osdorp viel pas in 1960. Toch waren er ten tijde van de bouw al plannen voor een trambaan, maar door het gebrek aan samenwerking tussen Publieke werken en het GVB werd de brug volgens het oorspronkelijke plan gebouwd. Kort na de oplevering moest het betondek in het midden weer worden opengebroken voor de aanleg van de rails. Ook moesten alsnog met veel moeite en tegen hoge kosten grote gaten worden geboord in het net gebouwde viaduct voor de aanleg van de trappen naar de beoogde tramhaltes. Buslijn 18 en 63 hebben onder de brug een halte. De halte aan de westzijde biedt door middel van vaste trappen aansluiting op de tramlijnen 1, 17 en 27. Voor mindervaliden is deze halte niet toegankelijk door het ontbreken van een lift. De brug staat sinds 2008 op de gemeentelijke monumentenlijst. Aan weerszijden van het viaduct staat in de rotonde een titelloos werk, ook wel "Kubuspalen" van Joost van Santen.

De Jacob Geelstraat is een straat in Amsterdam Nieuw-West. De straat loopt van noord naar zuid van de Hemsterhuisstraat naar de Comeniusstraat.

Het Sloterpark is een stadspark gelegen rond de Sloterplas in stadsdeel Nieuw-West in Amsterdam. Het Sloterpark is aangelegd tussen 1958 en 1974. Voorheen was dit het midden van het landelijke gebied van de in 1921 geannexeerde gemeente Sloten. Het park werd opgehoogd met grond uit de afgegraven bovenlaag van de vroegere Sloterdijkermeerpolder, die tussen 1948 en 1956 werd vergraven tot Sloterplas. In het noordwestelijk deel van het park loopt de President Allendelaan, tot 1974 Westoever geheten, de verbinding tussen Osdorp en Slotermeer. De straatnaam en het Allendemonument herinneren aan de staatsgreep van 1973 in Chili. In dit deel van het Sloterpark bevindt zich op een heuvel het Groot landschap, een kunstwerk in cortenstaal uit 1974 van de beeldhouwer Wessel Couzijn (1912-1984). Er zijn hier ook een kinderboerderij en een heemtuin. In het noordwestelijkste deel van het park, nabij het Geuzeneiland, ligt een terrein dat sinds de ophoging in de jaren vijftig aan zijn lot is overgelaten en zich heeft ontwikkeld tot het natuurterrein dat door de bewoners ook wel het Vogeleiland werd genoemd, maar tegenwoordig bekendstaat als het Ruige Riet. Sinds 2005 staat er een educatief centrum ('De Drijfsijs') bij de Heemtuin Sloterpark. In 2010 werd hier een nieuwe voorziening geplaatst: 'discgolf'. In 2012 is er een natuurspeeltuin ('De Natureluur') aangelegd. In 1957 werd aan de noordwestelijke oever van de Sloterplas het Sloterparkbad geopend, bestaande uit een kinderbad en een afgezet gedeelte van de Sloterplas. In 1973 werd een nieuw overdekt zwembad en buitenbad gebouwd, in 2001 vervangen door een nieuw gebouw. In het park werd in 1982 het sculptuur Roll on/twisted/roll off no.1 van Cor de Reus geplaatst. In 2006 is het Slotervaartse deel van het park gerenoveerd. Renovatie van het Slotermeerse deel vond plaats vanaf 2009. Bij de Sloterplas lag vanaf 1954 het eindpunt van tramlijn 13, die in 1974 naar Geuzenveld werd verlengd. Sinds 1989 heeft lijn 14 hier zijn eindpunt, in 2004 kwam lijn 7 erbij. Sinds 22 juli 2018 stopt lijn 14 hier niet meer. Bij de instelling van de Amsterdamse stadsdelen in 1990 werd het Sloterpark verdeeld over de drie aanliggende stadsdelen Geuzenveld-Slotermeer, Slotervaart en Osdorp. Op 1 mei 2010 zijn die samengevoegd tot Amsterdam Nieuw-West. Dit nieuwe stadsdeel stelde Bomen van Verdienste in, zoete kersenbomen om vrijwilligers te memoreren die zich inzetten voor de buurt. De vrijwilligers planten hun eigen boom omstreeks Boomplantdag aan de Laan van verdienste. Zoete kersen komen van oudsher in de omgeving voor. In 2019 werd aan de oever van de Sloterplas het beeld The light kite van Sakia Hoogendoorn en Lieuwke Martijn Wijnands geplaatst; in 2016 al te zien tijdens het Amsterdam Light Festival.

Oostoever is een straat in Amsterdam Nieuw-West, grotendeels gelegen in de buurt Oostoever Sloterplas.

Aan de Jacob Geelstraat in Amsterdam Nieuw-West bevinden zich drie artistieke kunstwerken zonder titel van Leo Braat.

Oostoever Sloterplas is een buurt in Amsterdam Nieuw-West.

Noordoever Sloterplas is een buurt in Amsterdam Nieuw-West, binnen de wijk Slotermeer Zuidwest. Sinds 2017 is de noordelijke oever van de Sloterplas beschermd stadsgezicht.