Sloterpark

De Sloterdijkermeerpolder was een droogmakerij ontstaan na het droogleggen van het Slootermeer in 1644. Dit meer, dat in de zomer regelmatig droog lag, was gelegen tussen Sloten en Sloterdijk. Het was een relatief smal maar langgerekt meer dat was ontstaan door de afkalving van de oevers van de Slooter die het Slotermeer met het IJ verbond en onder invloed van de wind geleidelijk breder was geworden. De invloed van de overwegend zuidwestenwind was af te lezen aan de langgerekte vorm en aan de richting waarin het Slootermeer lag. Het meer was visrijk en de opbrengsten daarvan kwamen sinds 1479 ten goede aan de Petruskerk in het dorp Sloterdijk. Na de droogmaking ontving de kerk pachtgelden uit de polder. Het was een kleine polder die met een windmolen werd bemalen. Dwars door de polder liep van noord naar zuid de Middenweg. De pachters van de grond waren verplicht jaarlijks een uitkering aan de kerk van Sloterdijk te geven. Tussen 1647 en 1726 liep de polder door dijkdoorbraken nog zes maal onder, maar werd steeds weer drooggemalen. De Sloterdijkermeerpolder werd geheel omsloten door de Sloterpolder. Tussen 1948 en 1956 werd de polder vergraven tot Sloterplas. Het vrijgekomen zand werd gebruikt voor de ophoging van de Westelijke Tuinsteden in Amsterdam. Niet het gehele voormalige Slootermeer is tot de Sloterplas vergraven. Het noordelijk gedeelte van het oude meer is niet vergraven, daarentegen is een strook aan de westzijde die niet tot het voormalige meer behoorde, waar nu het Sloterparkbad ligt, wel vergraven, waardoor de Sloterplas breder maar minder langgerekt is dan het vroegere Slotermeer. Heijdra, Ton (2010). Amsterdam Nieuw-West. De geschiedenis van de Westelijke Tuinsteden. Uitgeverij René de Milliano, Alkmaar. ISBN 9789072810588. Sloterpolder en Sloterdijkermeerpolder, www.slotenoudosdorp.nl De naam Slotermeer, www.geheugenvanwest.nl Geschiedenis Sloterplas Sloterdijkermeerpolder, www.nationaalarchief.nl Sloterdijkermeerpolder op de Beeldbank Stadsarchief Amsterdam

Muurschildering Emanuel van Meterenstraat is een kunstwerk in de vorm van een muurschildering in Amsterdam Nieuw-West. De muurschildering uit oktober 2016 is een initiatief van een bewoner van de wijk Emanuel van Meterenbuurt (vernoemd naar de Emanuel van Meterenstraat, op zich in 1955 vernoemd naar Emanuel van Meteren). Deze vond dat een blinde gevel aan die straat, maar van gebouw Hendrik van Wijnstraat 10 (HW10), wel wat versiering kon gebruiken. Hij vroeg daarop bevriend kunstenaar Nils Westergard uit Richmond (Virginia), Verenigde Staten, in Amsterdam voor een tentoonstelling, een muurschildering te plaatsen; alzo gedaan op 13/14 oktober 2016. Westergard zette in die jaren muurschilderingen op tientallen gevels verspreid over de wereld. Toen daarop de volgende dag gebruikers van het gebouw (een zogenaamde broedplaats) de schildering van een dromerige vrouw ontdekten, werd afkeurend gereageerd. Onder de kunstenaars van de broedplaats werd een stemming gehouden, waarbij het merendeel voor verwijdering stemde. Daarop kwamen juist de buurtbewoners in het verweer; zij vonden hem prachtig en wilden hem behouden. Het resultaat was dat de muurschildering bleef (gegevens 2020). De silhouet van een vlinder in de rechterbovenhoek is Westergards handtekening.

De Scheppende Hand & Chaos zijn twee artistiek kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West.

Paard is een artistiek kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West.

De Sloterplas ligt in het midden van de Westelijke Tuinsteden in Amsterdam Nieuw-West. De plas werd gegraven tussen 1948 en 1956 en heeft een maximale diepte van 37 meter.

De Constructie H-Balk DIN 30 is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De schepping van kunstenaar André Volten staat sinds 1968 in het Sloterpark in het gedeelte dat aan de oostzijde van de Sloterplas ligt aan de straat Oostoever. Het kunstwerk bestaat uit drie constructies bestaande uit aan elkaar gelaste H-profielen. Volten ontwierp de drie onderdelen zo dat alle H-profielen loodrecht op elkaar staan (er is geen schuin lopend onderdeel). Het is alsof hij binnen zijn kunstwerk alleen de X-, Y- en Z-assen aangeeft. Deze driedeling lijkt de kunstenaar ook doorgevoerd te hebben in de drie onderdelen. Vanaf de straatzijde gezien (het kunstwerk heeft geen gedefinieerde voor- of achterkant) lijkt het linkerdeel vooral van voor naar achter te lopen, het middelste van links naar rechts en het rechterdeel van beneden naar boven. De H-balken zijn ook ruimtelijk gezien in drie varianten geplaatst, als staande H, als liggende H (I-profiel) en als liggende H. In het middelste deel heeft de kunstenaar een stuk H-profiel geplaatst, dat ruimtelijk de vorm van een kubus heeft. De kunstenaar heeft tijdens het werken aan het beeld nog veranderingen in lengtes aangebracht. Zo is te zien dat twee H-profielen in de lengterichting aan elkaar zijn gelast. Door te variëren heeft de groep geen voor- of achterkant; deze worden alleen bepaald door de wijze waarop de groep sculpturen aan de weg geplaatst zijn. Elk ander standpunt levert direct een nieuw kunstwerk op. Het kunstwerk stond tot 1968 nabij de toenmalige nieuwe vleugel van het Stedelijk Museum, die in 2006 werd afgebroken. Het gevaarte zou 18000 kilogram wegen. Het was een variant op het plastiek Onze Stad dat Volten maakte voor de beeldententoonstelling in 1965 voor de viering van honderd jaar Vondelpark.

Hemsterhuisstraat 145-241 te Amsterdam is torenflat in Amsterdam Nieuw-West.

Brug 718 is een bouwkundig kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Toen de gemeente Amsterdam hier in de jaren vijftig het stratenplan ontwikkelde, was er van een Cornelis Lelylaan op een dijklichaam nog geen sprake. Getuige een foto uit september 1959, sloot de Hemsterhuisstraat vanuit het noorden middels een dam (vermoedelijk met duiker voor doorstroming) over een gracht gelijkvloers aan op de Lelylaan. Via een knik in de weg werd ook de Louis Bouwmeesterstraaten vanuit het zuiden met de Lelylaan verbonden. Dat traject werd ook gebruikt door buslijn 23. Wanneer de Lelylaan een aantal jaren later opgehoogd is (ze wordt als zodanig geopend in 1962), is de situatie totaal anders. De gelijkvloerse kruising is een ongelijkvloerse kruising geworden en de knik is uit de weg gehaald. De ongelijkvloerse kruising wordt mogelijk gemaakt door brug 717. De dam is vervangen door een duikerbrug en het de ruimte van het voorheen gelijkvloers liggende deel van de Lelylaan werd gebruikt als oprit tussen de Hemsterhuisstraat en Lelylaan, die dus enigszins moet klimmen. Beide kunstwerken (brug 717 en 718) zijn ontworpen door Dirk Sterenberg van de Dienst der Publieke Werken. Het zijn twee totaal verschillende bouwwerken. Daar waar brug 717 over een brede onderdoorgang voert, ligt brug 718 juist over een smalle doorvaart (karakteristiek van een duikerbrug). De afwateringstocht waar zij overheen voert en die ten noorden van de Cornelis Lelylaan ligt, is niet geschikt voor scheepvaart of het moet met kano of kajak gebeuren. Die onmogelijkheid wordt ook veroorzaakt door de even verderop liggende brug 720; eveneens een smalle duikerbrug. De brug 718 gaat in een haakse hoek over de gracht, waarbij het origineel plan was dat de walkanten in twee hoeken van 45 graden gezet zouden worden. Sterenberg ontwierp voor die hoek een aantal bankjes voor een soort terras over die afsnijding. Ze werd echter aangelegd in de haakse hoek, waardoor er geen plaats was voor Sterenbergs bankjes. De borstweringen zijn opgevuld met basaltpuinsteen. Direct ten noordoosten van de brug staat de in het oog springende torenflat Hemsterhuisstraat 145-241, jarenlang het hoogste gebouw in deze buurt.

Oostoever is een straat in Amsterdam Nieuw-West, grotendeels gelegen in de buurt Oostoever Sloterplas.

Het Sloterparkbad in Amsterdam is een van de grootste zwemaccommodaties van Nederland. Het is gelegen in het Sloterpark, aan de President Allendelaan. Het is gebouwd naar ontwerp van architect Roy Gelders en is de vervanging van een ouder bad uit 1973 naar ontwerp van Manon Peyrot. Het huidige zwembad opende in april 2001 zijn deuren. Het beschikt onder andere over een 50-meterwedstrijdbad, een springbassin, een doelgroepenbad en een recreatiebad. Ook in het buitenterrein is een bad.

The light kite (Nederlandse: De lichte vlieger of De lichtvlieger) is een artistiek kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het werk uit 2016 van Saskia Hoogendoorn en Lieuwe Martijn Wijnands heeft de vorm van een vlieger. De vlieger moet de kijker terugbrengen naar een onbezorgde jeugd toen alles nog mogelijk en onschuldig was en tijd geen rol van betekenis speelde. Het staat tevens symbool voor vriendschap en vrijheid en het gevoel van zomer, zon, licht en warmte. Er werd nog een andere verbinding gevonden. Er werd een connectie gemaakt met het nummer De vlieger van André Hazes. De vlieger van Hoogendoorn en Wijnands kan echter geen kant op; ze is vast gemonteerd op een paal in het Sloterpark op de oevers van de Sloterplas. Ze is van roestvast staal en bestaat alleen uit het skelet van de vlieger met staart. In het kunstwerk is ledverlichting met geel en blauw licht toegepast, dat gelijk met de straatverlichting van het park aan- en uitgaat. Het werd op 16 januari 2019 onthuld, maar dateert al vanaf 2016 toen het de bijdrage van het kunstenaarsduo was aan het Amsterdam Light Festival. Het staat op steenworp afstand van het massief aandoende Groot landschap van Wessel Couzijn.

Olifant is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het kunstwerk van de hand van Jan Meefout is zowel beeld, klimobject als fontein. Meefout zei tijdens een interview in Het Parool van 1 november 1964: "Ik moest een grote ruimte te vullen, dan kan je niet met een klein beestje aankomen". Verder zag hij in dat de plaats van het kunstwerk veelvuldig bezocht zou worden door spelende kinderen, zodat hij ervan uit kon gaan dat er op geklommen zou worden. Hij vond dat de olifant(en) konden rekenen op tedere gevoelens bij kinderen. Meefout gaf destijds ook het commentaar, dat zo’n werk in opdracht wel leuk was, maar dat hij liever voor zichzelf werkte. Inhakken op een weerbarstig materiaal en dan nog wat scheppen vond hij het hoogst haalbare. In eerste instantie zou het een staande olifant worden, zodat kinderen er ook onder door konden. De gemeente Amsterdam, opdrachtgever, vond dat qua hoogte en kindgedrag te gevaarlijk. Het werd een geknielde olifant van 120 cm hoogte die op de rand van een pierenbad zit. Het beeld werd geplaatst aan de rand van een ondiep zwembad van het Sloterparkbad. Het verhuisde mee naar het nieuwe bad toen het originele bad enigszins zuidwaarts werd verplaatst. Meefout werkte aan het beeld in zijn atelier op Wittenburg. Het beeld werd gegoten bij kunstgieterij Stöxen in Leiden.