Huis Loon

De Loondermolen was een watermolen op de Dommel, ten zuiden van Waalre en ten noorden van Valkenswaard. Ze diende als korenmolen. De watermolen bevond zich op de plaats waar de heerlijkheid Waalre, Valkenswaard en Aalst haar hoofdkwartier had. De Dommelseweg gaat hier via de Loondermolenbrug over de Dommel. De heren van Waalre waren tevens heren van Herlaar en nog andere plaatsen, en ze woonden aanvankelijk niet bij de Loondermolen. Het kasteel van Loon zou, als adelijcks huijsinghe (slotje) pas in de eerste helft van de 15e eeuw zijn gebouwd. Dit huis werd in 1867 gesloopt en verbouwd tot boerderij. Deze werd in 1934 getroffen door brand en opnieuw opgebouwd in gewijzigde vorm. Ze heet nog steeds Het Kasteel. Een deel van de naar de Loonderweg gekeerde gevel is nog een restant van het oude kasteel. De Loondermolen bestond vermoedelijk niet voor 1368, aangezien een document van toen wel over de nabijgelegen Keersoppermolen, maar niet over de Loondermolen repte. Pas in 1384 werd de molen voor het eerst vermeld als zijnde in bezit van de heerlijkheid. Het was een dwangmolen voor de inwoners van bepaalde nabijgelegen gehuchten. In 1545 kwam een commissie in opdracht van keizer Karel V de stuwhoogten vaststellen bij de diverse watermolens. In 1703 stelde de heer van Waalre enz., Gerard Hubert van der Clusen, voorwaarden op voor de verpachting van de molen aan een molenaar. Deze bevatte vele verplichtingen. Vanaf 1793 kwam de molen in eigendom van de molenaars, vanaf 1888 was ze vaak in bezit van tabaksfabrikanten als Swane en in 1937 kwam ze in het bezit van Waterschap De Dommel. De molen was bedekt met leien, die mogelijk bij de sloop van het Kasteel beschikbaar zijn gekomen. Het gebouw was van hout. De molen werd gesloopt, maar het molenhuis bleef bewaard. Het werd herbouwd na een brand in 1907, en het werd sterk gewijzigd in 1966.

RKVV Dommelen is een Nederlandse amateurvoetbalclub uit Dommelen in Noord-Brabant, opgericht in 1942. Het eerste elftal van de club speelt in de Derde klasse zondag (seizoen 2020/21). De club speelt op Sportpark 't Heike in Dommelen.

Timmereind is een buurtschap in de Nederlandse gemeente Waalre. De buurtschap is gelegen nabij de historische buurtschap Loon, één kilometer ten zuidwesten van het dorp Waalre. Ten westen van Timmereind ligt het dal van de Dommel, een kleinschalig agrarisch landschap met enkele broekbossen. De langgevelboerderij op Timmereind 1 is een gemeentelijk monument.

Gezicht Loon is een van rijkswege beschermd dorpsgezicht in Loon ten zuiden van Waalre-dorp in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. De procedure voor aanwijzing werd gestart op 15 juli 1968. Het gebied werd op 24 juni 1971 definitief aangewezen. Het beschermd gezicht beslaat een oppervlakte van 48,4 hectare. Panden die binnen een beschermd gezicht vallen krijgen niet automatisch de status van beschermd monument. Wel zal de gemeente het bestemmingsplan aanpassen om nieuwe ontwikkelingen in het gebied te reguleren. De gezichtsbescherming richt zich op de stedenbouwkundige en cultuurhistorische waardering van een gebied en wil het toekomstig functioneren daarvan veiligstellen.

Loon is een historische buurtschap die enkele honderden meters ten zuiden van het dorp Waalre is gelegen. Loon is de naam van de heerlijkheid, waarvan de zetel nog een kilometer zuidelijker was gelegen, en wel bij de Loondermolen. Deze heerlijkheid omvatte Valkenswaard, Waalre en Aalst. De buurtschap was omstreeks 700 reeds bewoond en afhankelijk van de dwangmolen, die eigendom was van de heer. De buurtschap wordt gevormd door een driehoekig grasveld dat met eiken is beplant en waaromheen een aantal Kempense langgevelboerderijen zijn gegroepeerd. Het driehoekig centrale plein verwijst mogelijk naar de oorsprong van Loon als Frankische nederzetting met een drieslagstelsel. De buurtschap vormt, samen met het nabijgelegen Timmereind, een beschermd dorpsgezicht. Vijf langgevelboerderijen, gelegen op Loon 1, 2, 3, 7 en 9, zijn Rijksmonument. Van hier uit kan men wandelingen en fietstochten maken in een afwisselend landschap, met in westelijke richting de beekdalen van Dommel en Keersop, met begeleidende broekbossen. Naar het oosten toe wordt het landschap droger en zandiger, en vindt men dennenbossen en enkele vennen. Hiertussen bevindt zich kleinschalig agrarisch gebied.

De Sint-Pauluskerk was een parochiekerk in de Valkenswaardse wijk Het Gegraaf, gelegen aan de Kerstroosstraat.

Heikant is een buurtschap in de Nederlandse gemeente Waalre. De buurtschap is gelegen aan de doorgaande weg tussen Waalre-dorp en Valkenswaard, nabij de gemeentebossen van Waalre en de historische buurtschap Loon. Aan de Heikantstraat is een wokrestaurant gevestigd in het voormalige café `t Huufke. Dit was in de zeventiende en achttiende eeuw een van de boerderijen behorende tot het Kasteel van Waalre, en dus eigendom van de Heer van Waalre. Het IVN Aalst-Waalre heeft rond Heikant een met blauwe paaltjes gemarkeerde wandelroute uitgezet.

Dommelen is een kerkdorp gelegen in de streek de Kempen, provincie Noord-Brabant en is onderdeel van de gemeente Valkenswaard. Tot 1934 was Dommelen een zelfstandige gemeente. Dommelen is vooral bekend dankzij de daar gevestigde Dommelsch brouwerij. Verder is vermeldenswaard de Dommelse Watermolen, een oude watermolen en het dorpscafé De Oranjeboom met boerderijgedeelte van het langgeveltype met dwarsdeel uit 1825 waar de brouwerij ooit is begonnen. Dommelen ontleent zijn naam aan de rivier de Dommel, waaraan de watermolen gelegen is. In 2007 telde Dommelen 9387 inwoners. Dommelen heeft geen eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek, voor de postadressen ligt Dommelen daarom 'in' Valkenswaard.

Agnetendal is een vrouwenklooster te Dommelen, dat bestond van 1442 tot 1716. Het klooster werd gesticht vanuit het in 1430 ontstane klooster te Achel bij Gheen Beemden of Geenenbroek, dat Catharinadal heette. Dit was een klooster van de Reguliere Derde Orde der Franciscanessen. Ook in Peer ontstond een soortgelijk klooster, dat aan Sint-Agnes was gewijd.

De Keersoppermolen was een watermolen op de Keersop, gelegen nabij de plaatsen Riethoven en Dommelen. Hij lag in de buurtschap Keersop, ook Kerspe geheten. De molen fungeerde oorspronkelijk als korenmolen en was eigendom van de Heer van Herlaar, die tot 1368 ook Heer was van Waalre, Valkenswaard en Aalst. Hij bezat in de 14e eeuw ook die moelen te Kerspe met allen toebehoirten ende alle die visscherije vander moelen opwairt tot des boevenbempt toe. Ook in een document uit 1441 werd de molen genoemd. In 1670 kwam de molen in bezit van de adellijke familie Prouveur, en in 1711 in bezit van de familie Verhoeven, toen dochter Hendrica Prouveur met Hendrick Verhoeven trouwde. De laatste mulder van dit geslacht overleed in 1957. In 1873 werd de molen uitgebreid met een oliemolen, die in hetzelfde gebouw werd ondergebracht. Hiervoor werden onderdelen van een rosoliemolen uit Walik gebruikt. Hij zou door een stoommachine aangedreven zijn. In 1929 was de molen de tweede in de reeks 'De watermolens op den Dommel' die de architect en pentekenaar Johan Dionysius Looyen beschreef en tekende in de Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche courant. In 1938 kwam een einde aan het functioneren van de molen, want de stuwrechten werden door het waterschap afgekocht. Het rad werd gesloopt en, na het overlijden van mulder Frans (Franciscus) Verhoeven, raakte de molen in verval. In 1977 werd de molen verkocht aan een nieuwe eigenaar, die er horeca wilde beginnen. Weduwe Jans Verhoeven-Waterschoot vertrok in 1981 en korte tijd later stortte het molenhuis op raadselachtige wijze in, en werd vervolgens verder vernield. Een brand maakte een eind aan de molen. De historische gevelboerderij naast de molen die eeuwenlang als woonhuis diende, is na het vertrek van de weduwe Verhoeven-Waterschoot leeg komen staan en in verval geraakt. Het gebouw is in de jaren negentig van de vorige eeuw uiteindelijk gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw. Jans Verhoeven-Waterschoot overleed in 1987 en is samen met haar man begraven in Riethoven op de Rooms-katholieke begraafplaats. Waterschap De Dommel onderhoudt ter plaatse een stuw. In 2003 is deze voorzien van een vistrap.

De Keersop is een zijbeek van de Dommel. Zij ontstaat als Elsenloop ten noorden van Lommel, passeert oostelijk van Luyksgestel de Nederlandse grens, stroomt zuidoostelijk langs Bergeijk en Westerhoven, westelijk langs Dommelen en mondt even voorbij de buurtschap Keersop in de Dommel uit. Oostelijk van de Keersop stroomt de Beekloop. Deze ontvangt haar water gedeeltelijk uit de Keersop en mondt bij Westerhoven weer in de Keersop uit. Langs de Beekloop liggen enkele visvijvers. De Beekloop is in Westerhoven ter hoogte van de Meulenbeemd voorzien van een vispassage. Deze is enkele honderden meter lang en stroomt door een klein maar mooi natuurgebiedje langs het riviertje. Door de vispassage hoopt men onder andere het aantal palingen in het riviertje te verhogen. Aan de oever van de Keersop ligt bij het bruggetje over het riviertje de St. Valentinuskapel. Bij de kapel ligt een putje. Zelfs in de meest droge zomers staat er altijd water in het putje. Het waterpeil is altijd hoger dan dat van de langstromende Keersop. Bij het gehucht Keersop stond vroeger een watermolen, de Keersoppermolen genaamd. Ook in Westerhoven, ter hoogte van het stuw in de beek, stond vroeger een watermolen, die de Westerhovense Watermolen werd genoemd. Ter hoogte van deze watermolens bevinden zich nu stuwen, die in de 21e eeuw door Waterschap De Dommel beide voorzien zijn van een vistrap. In 1972 werd de Keersop gekanaliseerd. De afgelopen jaren werd de Keersop weer grotendeels in natuurlijke staat teruggebracht. Dit gebeurde na een langdurig kavelruilproject. Het plan werd door Dienst Landelijk Gebied (DLG) in samenwerking met adviesbureau Kragten opgesteld. De Keersop in Nederland behoort in haar geheel tot het Natura 2000 gebied Leenderbos, Groote Heide & De Plateaux omdat het de enige plaats is waar de beekprik in Noord-Brabant voorkomt.

Keersop is een buurtschap in de gemeente Valkenswaard in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. Het ligt in het uiterste westen van de gemeente, ten noordwesten van de bebouwde kom van Dommelen.