place

Zwerm (Paul Vendel)

Beeld in Amsterdam Nieuw-West
Zwerm (Paul Vendel) (1)
Zwerm (Paul Vendel) (1)

(De) Zwerm is een artistiek kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het is een creatie van kunstenaar Paul Vendel, die mede op verzoek van de stadsdeelraad Osdorp een kunstwerk mocht leveren voor de kruising Pieter Calandlaan met Baden Powellweg. Voor de jaren negentig van de 20e eeuw vormde de Baden Powellweg hier de grens tussen de stadse bebouwing en landerijen met veel kasteelt en tuinbouw. Het werd volgebouwd onder de naam Middelveldse Akerpolder (MAP) en de Pieter Calandlaan werd doorgetrokken de nieuwe wijk De Aker in. Er lag ter plaatse nog wel een bruggetje (brug 768) naar de Zuiderakerweg. Er kwam een brede verkeersbrug brug 1886 waar ook toen tramlijn 1 overheen moest (werd ook doorgetrokken. Het stadsdeel wilde een soort toegangspoort voor dit nieuwe gebied. Vendel overwoog nog eerst een politiek statement, maar liet zich inspireren door de nabijgelegen afwateringstocht, waarover de beide bruggen de verbinding verzorgden. De titel is gerelateerd aan de zwermen muggen die zomers boven de groenstrook langs het water te vinden zijn, aldus de kunstenaar; het stadsdeel hield het op de zwermen vogels in de voormalige polder. Toen hij uiteindelijk met deze sculptuur kwam begonnen allerlei instanties zich ermee te bemoeien. Was net de ene vergunning verleend, moest hij een aanvraag indienen voor een andere; de kunstenaar beweert er uiteindelijke vijftien aangevraagd te hebben. Het stadsdeel kwam ook nog met de eisen dat heet kunstwerk geen vandalisme moest aantrekken, inklimmen (bijna) onmogelijk moest worden gemaakt en dat het eenvoudig de onderhouden was. Pas in 2006 was het zover; hij mocht samen de eigenaar van een smederij uit Hazerswoude-Rijndijk duizenden roestvast stalen pijpen aan elkaar lassen tot een geheel van zeven meter hoogte en vijftien meter breedte. Het beeld staat overdag te glinsteren in het zonlicht. ’s Avond verspreiden reflectoren het licht van voorbijrijdende auto’s over de omgeving.

Fragment uit het Wikipedia-artikel Zwerm (Paul Vendel) (Licentie: CC BY-SA 3.0, Auteurs, Beeldmateriaal).

Zwerm (Paul Vendel)
Baden Powellweg, Amsterdam Nieuw-West

Geografische coördinaten (GPS) Adres Externe links Nabijgelegen plaatsen
placeToon op kaart

Wikipedia: Zwerm (Paul Vendel)Lees verder op Wikipedia

Geografische coördinaten (GPS)

Breedte Lengte
N 52.351025 ° E 4.7935722222222 °
placeToon op kaart

Adres

Zwerm

Baden Powellweg
1069 HR Amsterdam, Nieuw-West
Noord-Holland, Nederland
mapOpenen op Google Maps

linkWikiData (Q65954143)
linkOpenStreetMap (1614618845)

Zwerm (Paul Vendel) (1)
Zwerm (Paul Vendel) (1)
Ervaringen delen

Nabijgelegen plaatsen

Brug 770
Brug 770

Brug 770 is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Ze is gelegen over een afwateringstocht, die ten westen loopt van de Baden Powellweg. Ze verzorgt voor voetgangers en fietsers de verbinding met de Osdorperweg, die hier ook alleen geschikt is voor langzaam verkeer, en het Hogeboomspad. Even ten noordwesten van de brug staan de hoge flats van Langswater, ten zuidwesten liggen terreinen van een tuinhandel, die gevestigd werd op voormalige landbouw/veeteeltgronden. In 1962 werd hier een vier meter brede voetbrug neergelegd van betonnen paalfundering, landhoofden en rijdek. Landhoofden en borstwering werden verpakt in dan wel opgetrokken in gemetseld baksteen. De brug kent metalen leuningen waaraan ook haken zitten voor een eventuele reddingshaak. De brug heeft een doorvaarwijdte van bijna 10 meter, al is er hier weinig scheepvaart; de sloot is te smal en te ondiep. Het ontwerp van de brug kwam van de tekentafels van de Dienst der Publieke Werken met architect Dirk Sterenberg (hij tekende een voetbrug). De brug werd op het droge gebouwd, omdat de sloot van belang is voor de afwatering kreeg deze een tijdelijk omlegging even ten oosten van het oostelijk landhoofd. Opvallend zijn de knikken in de gemetselde borstweringen. Sterenberg wilde de borstweringen in paarse klinkers, maar dat werd niet overgenomen tijdens de bouw. De brug werd tegelijkertijd gebouwd met brug 768 gebouwd ter hoogte van de Pieter Calandlaan, die toen eindigde op de Baden Powellweg.

Jan van Zutphenplantsoen

Het Jan van Zutphenplantsoen is een plantsoen en groenstrook in de Amsterdamse wijk Osdorp. Het plantsoen is gelegen in het zuidwestelijke gedeelte van de wijk ten westen van de Hoekenesgracht, ten oosten van de Baden Powellweg, tussen de Slotervaart en de eveneens naar Jan van Zutphen vernoemde Jan van Zutphenstraat. Het plantsoen en de straat zijn met een raadsbesluit van 29 april 1964 en 8 juni 1960 vernoemd naar de diamantbewerker en later vakbondsman Jan van Zutphen. Het plantsoen is begin jaren zestig aangelegd in de toen nieuwe wijk Osdorp. De laatste tien jaar is de omgeving van het plantsoen in het kader van de stadsvernieuwing van Osdorp onherkenbaar veranderd. Veel van de oorspronkelijke bebouwing is vervangen door nieuwbouw en een stuk hoger dan voorheen. Slechts twee oude huizenblokken zijn behouden gebleven maar wel gerenoveerd. Nog wel aanwezig is de markante en karakteristieke maisonnetteflat 'Akerstein' uit de jaren zestig tegenover het plantsoen aan de overzijde van de Baden Powellweg. Destijds was dit de uiterste bebouwing van dit deel van Osdorp met er achter de tuinderijen. Het park was van juni 1983 tot september 1991 de eindhalte van bus 19. Er staat het kunstwerk Blauwe boog dat doet denken aan een hemelsblauwe blikopener. Rond 2010 werden delen van het park weggegraven om plaats te maken voor aanvullend wateroppervlak van de Slotervaart. Er bleven tussen de parkeinden vier eilandjes liggen. In 2011 werden de Zitstenen Jan van Zutphenplantsoen geplaatst.

Brug 761
Brug 761

Brug 761 is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West. Ze is gelegen in de Baden Powellweg, overspant de Slotervaart en voert naar de Plesmanlaan, gelegen aan zuidkant van de vaart. De Baden Powellweg komt vanaf de noordelijk gelegen Ookmeerweg en loopt voor het grootste deel kaarsrecht. Bij de Pieter Calandlaan maakt zij een bocht. Na die bocht kruist zij loodrecht de Slotervaart. Die kromming was noodzakelijk omdat de Slotervaart westelijk van de brug al op de ontwerptekeningen van de wijk zuidwaarts afbuigt. Als de Baden Powellweg recht was gehouden was een veel grotere overspanning noodzakelijk. De brug dateert van ongeveer 1964, hoewel ze al op eerdere plattegronden stond aangegeven; het definitief uitgraven van de Slotervaart tot aan de Ringvaart van de Haarlemmermeer kwam rond 1964/1965 tot stand. De brug heeft een betonnen overspanning die rust op de landhoofden en twee rijen van vier brugpijlers waarop betonnen jukken liggen. De brug kent een lichte welving. De zuidelijke landhoofden hebben de vorm van een omgekeerde trechter; dit was nodig om het verkeer naar en van de rotondekruising Plesmanlaan te kunnen geleiden. De leuningen kennen daarom hier een lichte kromming. Aan de noordkant maken de afwerkingen van de landhoofden een vrijwel rechte hoek; ook hier volgen de leuningen de randen van de landhoofden en maken dus ook een hoek van negentig graden. Wat de brug onderscheidt van andere bruggen is dat de leuningen groengrijs zijn uitgevoerd, terwijl veruit de meeste bruggen van de hand van de Dienst der Publieke Werken in blauw zijn uitgevoerd. Ten noordwesten van de brug staat de karakteristieke flat Aeckerstijn van Willem Vermeer en Izaak van Herwaarden. Ten noordoosten van de brug ligt het Jan van Zutphenplantsoen. Op het noordoostelijke deel van het landhoofd staat het kunstwerk Blauwe boog.

Brug 773
Brug 773

Brug 773 is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West. De met betonpalen gefundeerde brug is gelegen in de straat Akersluis, waaraan ook de Molen van Sloten staat. Ze ligt aan de oostzijde van de keersluis Akersluis en overspant de Slotervaart net ten oosten van de sluis. De brug en sluis vormen bouwkundig één geheel. Ze zijn in 1964 ontworpen door de Dienst der Publieke Werken. Die had een afdeling Bruggen, maar vermoedelijk was deze niet bij het ontwerp betrokken. De bestektekening van het complex is afkomstig van de Afdeling Haven- en Waterwerken. De brug leidde na de oplevering naar het tuinbouwgebied Middelveldsche Akerpolder met daarin ook het openluchtbad Akerbad. Het zwembad verdween in de jaren zeventig; de polder werd begin 21e eeuw hier volgebouwd met woonwijk De Aker. De brug kreeg toen een nieuw wegdek en nieuwe bestrating. Het grootste deel van sluis en brug zijn uitgevoerd in kops geplaatste bakstenen, waarbij de bakstenen de verhouding 2 (lengte) x 1 (breedte) x 1 (hoogte) hebben. Onder de brug is het elektriciteitshuisje voor de sluisbediening weggewerkt, een overeenkomst die de brug heeft met een aantal bruggen van de Amsterdamse bruggenarchitect Piet Kramer, maar die was in die tijd al lang weg bij de Publieke Werken. Een andere overeenkomst met diens werk is terug te vinden in een terras met bankjes aan de noordoostkant van de brug. Ook dat plateau is geïntegreerd in het complex. Het patroon van de bakstenen heeft zich voortgezet in de stoeptegels ten noorden van de brug. De brug had in originele vorm twee voetpaden van elk 3,08 meter breed en een rijweg van zes meter breed. Ten zuidwesten van de brug staat het voormalige sluiswachtershuisje (de sluis wordt sinds 2010 vanuit elders centraal bediend), dat enige tijd verhuurd is geweest als overnachtingsmogelijkheid. De brug heeft aan de oostkant in een groenstrook een faunapassage, zodat kleine zoogdieren hier de Slotervaart kunnen oversteken. In die groenstrook is een paal met camera geplaatst in verband met die centrale bediening van de sluis. Aan weerszijden van de brug bevindt zich een overdraagvoorziening voor kano's.